Buxheti i Kosovës 'rritet' me 122 milionë euro: Ja ku do të shkojnë mjetet shtesë

Qeveria e Kosovës ka ndërmarrë hapa për rishikimin e ndarjeve buxhetore për vitin 2026, duke propozuar një injektim shtesë prej 122 milionë eurosh. Ky projektligj, i cili tashmë ka kaluar leximin e parë, pritet të shqyrtohet këtë të enjte në lexim të dytë në Kuvendin e Kosovës, ndërsa vendi po i afrohet përmbylljes së vitit fiskal. Nga kjo shumë totale, 102 milionë euro janë parashikuar në nënprogramin e kontingjencave të Ministrisë së Financave për kategorinë e pagave dhe shtesave. Këto mjete janë dedikuar për të mbuluar shpenzimet e pagës së 13-të dhe detyrimet retroaktive të përvojës së punës, konform vendimit KO79/23 të Gjykatës Kushtetuese. Pjesa tjetër, prej 20 milionë eurosh, i është ndarë Departamentit të Pensioneve për të siguruar mbulimin e pensioneve bazike. Ministri i Financave, Hekuran Murati, gjatë prezantimit të këtij propozimi, ka sqaruar se fondet për përvojën e punës mbulojnë periudhën nga hyrja në fuqi e Ligjit për Pagat deri në përfundim të vitit 2025, duke adresuar mospërputhjet në llogaritjen e shtesës prej 0.5 për qind për çdo vit pune. Megjithatë, projektligji nuk ofron një ndarje të saktë të mjeteve mes pagës së 13-të dhe kompensimit retroaktiv. Në anën tjetër, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka shprehur shqetësimin mbi rritjen e deficitit dhe presionin që shpenzimet e përhershme mund të ushtrojnë mbi qëndrueshmërinë e financave publike në afatgjatë. Për të siguruar likuiditetin e nevojshëm, projektligji autorizon ekzekutivin që të kërkojë shpërndarjen e dividendëve nga ndërmarrjet publike në vlerë deri në 30 milionë euro, mjete të cilat duhet të derdhen në Thesar brenda 30 ditëve nga miratimi i ligjit. Ndonëse parashikimet fiskale për vitin 2026 llogaritin 42 milionë euro të hyra nga dividendët, dokumenti nuk specifikon se cilat ndërmarrje do të jenë burim i këtyre mjeteve dhe as ndikimin e mundshëm në planet e tyre zhvillimore.