Veli Morina, artisti që i dha jetë identitetit kombëtar përmes gurit dhe drurit

Rrugëtimi i skulptorit Veli Morina përbën një dëshmi të rrallë të përkushtimit artistik dhe kombëtar që shtrihet nga Gjakova e deri në metropolet botërore. I diplomuar në Akademinë e Arteve të Kosovës, ky krijues e ka gërshetuar formimin e tij profesional me një angazhim të fuqishëm shoqëror në shërbim të diasporës shqiptare. Ndonëse sot jeton dhe vepron në Nju Jork të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, gjurmët e tij krijuese mbeten të pashlyeshme në disa vende të Evropës, veçanërisht në Zvicër. Gjatë dekadës së nëntëdhjetë, në periudhën kur Kosova përballej me sfida vendimtare historike, Veli Morina u vendos në Reinach AG të Kantonit të Aargaut në Zvicër. Për bashkatdhetarët e atëhershëm, ai nuk ishte vetëm një artist i mbyllur në mjediset e studios, por një shtyllë referimi në jetën shoqërore. Ai u shqua si një veprimtar i palodhur, duke udhëhequr organizimin e festave kombëtare, ngjarjeve kulturore dhe protestave të diasporës, ndërkohë që u dallua vazhdimisht për solidaritet dhe përfshirje aktive në nisma humanitare në ndihmë të atdheut. Në rrafshin krijues, Morina shquhet për zotërimin e materialeve të forta si guri, mermeri dhe graniti, me të cilat punon edhe sot në Nju Jork si specialist restaurimi, por ai zotëron gjithashtu një mjeshtëri të veçantë në gdhendjen e drurit. Përmes këtij materiali, ai ka realizuar eksponate dhe reliefë të nivelit muzeal, ku spikasin portretet e personaliteteve më të shquara të kombit dhe botës. Veprat e tij kushtuara Gjergj Kastriotit - Skënderbeut shërbyen si simbole identitare që i dhanë gjallëri ngjarjeve kulturore të mërgatës në Zvicër. Po ashtu, përmes daltës mbi dru, ai ka sjellë me një ndjeshmëri të lartë portretin e Nënë Terezës, duke pasqyruar dritën, butësinë dhe humanizmin e shenjtëreshës shqiptare. Duke udhëhequr sot projekte që ndërlidhin dizajnin e mermerit me skulpturën në Nju Jork, Veli Morina vazhdon të mbetet një model frymëzimi për mërgatën dhe dëshmi e gjallë se arti dhe atdhedashuria ecin së bashku për të ruajtur rrënjët identitare kudo në botë.