Nga marrëveshja me Kosovën te qumështi dhe pastrimi i parave: Çfarë ndryshon në Zvicër nga 1 tetori 2026

Shteti helvetik përgatitet për një sërë reformash të rëndësishme që do të hyjnë në fuqi duke filluar nga data 1 tetor 2026. Këto risi prekin fusha të ndryshme, duke përfshirë arsimin profesional, masat e rrepta kundër pastrimit të parave, tregtinë e lirë ndërkombëtare si dhe sektorin bujqësor. Një ndryshim i rëndësishëm lidhet me Ligjin e rishikuar të Trajnimit Profesional, i cili do të zbatohet nga kjo datë. Sipas njoftimit të Këshillit Federal, do të instalohen prapashtesat e reja të titullit “Bachelor Profesional” – për provimet profesionale federale dhe diplomat e shkollave të larta – si dhe “Master Profesional” për provimet e avancuara. “Kjo do ta pozicionojë arsimin profesional të avancuar më qartë brenda nivelit terciar dhe do të rrisë dukshmërinë e tij”, ka theksuar Këshilli Federal, duke shtuar se do të mbrohet edhe emërtimi “Kolegj i Lartë Teknik”, do të lejohet gjuha angleze si gjuhë shtesë provimi dhe do të rritet fleksibiliteti në kurset pasuniversitare. Në të njëjtën kohë, Zvicra do të shtrëngojë masat ligjore për të luftuar pastrimin e parave dhe financimin e terrorizmit. Këshilli Federal ka përditësuar ligjin ekzistues dhe ka miratuar një ligj të ri mbi “Transparencën e Personave Ligjorë dhe Identifikimin e Pronarëve Përfitues”. Periudhat kalimtare për regjistrimin e subjekteve në regjistrin përkatës të transparencës nisin pikërisht më 1 tetor, duke prekur drejtpërdrejt shoqëritë aksionare, shoqëritë me përgjegjësi të kufizuar (GmbH) dhe kooperativat. Në rrafshin ndërkombëtar, një zhvillim madhor shënohet me hyrjen në fuqi të marrëveshjes së tregtisë së lirë ndërmjet shteteve të Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA), ku bën pjesë edhe Zvicra, dhe Republikës së Kosovës, më 1 tetor 2026. Kjo marrëveshje synon të rrisë sigurinë ligjore, parashikueshmërinë ekonomike dhe të përmirësojë aksesin e mallrave e shërbimeve zvicerane në tregun kosovar. Sipas Këshillit Federal, të gjitha eksportet zvicerane në Kosovë do të jenë pa taksa, ndonëse në disa raste do të ketë periudha kalimtare. Duke iu referuar shifrave zyrtare, tregtia dypalëshe e mallrave vitin e kaluar arriti në rreth 175 milionë franga zvicerane. Qeveria zvicerane e cilëson Republikën e Kosovës si një partner me potencial të lartë rritjeje, duke vlerësuar se kjo lëvizje do t'u lehtësojë eksportuesve hyrjen në tregje të reja dhe do të forcojë pozicionin e vendit si një qendër e fuqishme biznesi. Ndryshime do të ketë edhe në xhepat e qytetarëve dhe në bujqësi. Prodhuesit e qumështit organik do të përfitojnë 3 cent më shumë për kilogram, çmim që do të reflektohet edhe te konsumatorët. Organizata Bio Suisse ka bërë të ditur se ky hap vjen si pasojë e kushteve të vështira klimatike, përfshirë thatësirën, mungesën e ushqimit për kafshët dhe dëmet në të korra që kanë tronditur ekonominë e fermave organike, duke ulur furnizimet nën nivelet e vitit të kaluar dhe duke rrezikuar popullatën e lopëve qumështore. Së fundmi, autoritetet zvicerane do të kenë në dispozicion nga 1 tetori 2026 edhe alarme të reja kërkimi dhe informacioni brenda Sistemit të Informacionit Shenge.