Kryeqyteti amerikan në alarm: Dy ligjvënës republikanë i kërkojnë Marco Rubios sanksione për zyrtarët e korruptuar në Shqipëri

Një grup ligjvënësish republikanë në Shtetet e Bashkuara i ka drejtuar një shkresë zyrtare Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, ku ngrenë alarmin lidhur me degradimin e mundshëm të standardeve demokratike dhe shtetit të së drejtës në territorin shqiptar. Përballë kësaj situate, ata i bëjnë thirrje ekzekutivit amerikan që të ndërmarrë hapa konkretë, duke vendosur ndalesa vizash për zyrtarët shqiptarë që dyshohen për përfshirje në afera korruptive me peshë të rëndë. Iniciativa diplomatike mban firmën e kongresmenit Joe Wilson, përfaqësues i Partisë Republikane nga Karolina e Jugut, si dhe të Keith Self, republikan nga Teksasi i cili drejton gjithashtu Nënkomisionin për Evropën në Dhomën e Përfaqësuesve. Në tekstin e dokumentit zyrtar, dy autorët e shkresës vënë në pah faktin se Uashingtoni ka derdhur fonde dhe mbështetje të konsiderueshme për nxitjen e reformës në drejtësi në Shqipëri, por njëkohësisht lëshojnë paralajmërimin se arritjet e deritanishme shfaqen të brishta dhe mbartin rrezikun e rikthimit prapa. Për këtë arsye, ata kërkojnë nga Departamenti i Shtetit që të aktivizojë dispozitën e nenit 7031(c) të legjislacionit federal amerikan. Ky mekanizëm ligjor autorizon ndalimin e hyrjes në Shtetet e Bashkuara për shtetas të huaj për të cilët disponohen të dhëna të besueshme mbi implikimin në korrupsion të nivelit të lartë, ndërsa sanksionet mund të targetojnë edhe pjesëtarët e familjeve të tyre të ngushta. Veç kësaj, ligjvënësit kërkojnë të njihen me detajet mbi asistencën amerikane për sistemin e drejtësisë, si dhe mbi mënyrën se thellësisht Ambasada e SHBA-së në Tiranë bashkërendon punën me aktorët vendas për të siguruar mbrojtjen e gazetarëve dhe qytetarëve që protestojnë. Administrata amerikane është vënë përballë një afati kohor deri më 5 nëntor për të kthyer përgjigje zyrtare. Një fokus i veçantë në letër i kushtohet edhe pozitës së ish-zëvendëskryeministmes Belinda Balluku. Mbështetur në raportimet e mediave amerikane, kongresmenët kërkojnë sqarime mbi ecurinë e dosjes së saj hetimore, e cila ka në qendër dyshimet për ndërhyrje të paligjshme në procedurat e tenderimeve publike për infrastrukturën rrugore. Si pasojë e hetimeve, organet e akuzës në Shqipëri iu drejtuan Kuvendit me kërkesën për t'i hequr imunitetin politik zonjës Balluku, me qëllim hapjen e rrugës për masë sigurie arrestimi, por nisma dështoi të sigurojë votat e nevojshme. Kryeministri Edi Rama e pati kundërshtuar publikisht këtë kërkesë, duke e cilësuar atë si veprim në kundërshtim me Kushtetutën. Sipas argumentimit të ngritur nga Wilson dhe Self, agjencitë e posaçme kundër korrupsionit duhet të ushtrojnë funksionin e tyre të pavarura nga çdo lloj presioni apo ndërhyrjeje politike, pasi streha mbrojtëse institucionale për zyrtarët nën hetim dëmton rëndë drejtësinë. Megjithatë, akuzat ndaj ish-zyrtares mbeten në fazë vlerësimi ligjor dhe nuk mund të merren si të mirëqena për fajësi pa një vendim gjyqësor. Dokumenti u referohet gjithashtu zhvillimeve të fundit dhe protestave popullore në Tiranë, ku pjesëmarrësit kanë kërkuar hapur largimin e kryeministrit Edi Rama nga pushteti. Këto tubime janë shoqëruar herë pas here me tensione fizike mes protestuesve dhe forcave të rendit pranë selisë së Partisë Socialiste dhe objekteve të tjera qeveritare. Kryeministri Rama ka refuzuar çdo thirrje për dorëheqje, duke preferuar t'i shtrijë dorën e dialogut qytetarëve protestues, ndërkohë që ka hedhur hipotezën se faktorë të jashtëm tentojnë të sabotojnë aspiratën evropiane të vendit. Në një prononcim për mediat amerikane, kongresmeni Joe Wilson theksoi se brenda dy dhomave të Kongresit ekziston një shqetësim i ngritur për kahun që po merr situata shqiptare dhe për qasjen e qeverisë ndaj zërave qytetarë që kërkojnë llogaridhënie. Ai ngriti gjithashtu shqetësime lidhur me korrupsionin dhe lidhjet e dyshuara mes funksionarëve shtetërore dhe karteleve të narkotikëve. Në të njëjtën linjë, ish-ambasadori Agim Nesho ka ofruar analizën e tij, duke vënë paralele mes skenës politike shqiptare dhe lëvizjeve anti-korrupsion në Serbi, ndërsa e lidh valën e re të protestave me nevojën urgjente për transparencë dhe përgjegjësi politike. Vlen të kujtohet se Shqipëria mban statusin e vendit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian që prej vitit 2014, ndërkohë që ritmi i reformave në drejtësi dhe lufta ndaj krimit të organizuar vijojnë të mbeten nën vëzhgim të rreptë ndërkombëtar.