Sulejman Dërmaku: Misionari i gjuhës shqipe që e shndërroi poezinë në arkiv të kujtesës

Sulejman Dërmaku spikat si një ndër intelektualët më të përkushtuar ndaj mbrojtjes dhe avancimit të gjuhës letrare shqipe. Rrugëtimi i tij profesional, i shtrirë ndër dekada si mësimdhënës në arsimin fillor e të mesëm, si dhe në rolet e rëndësishme si lektor, redaktor në botimet e dikurshme të 'Rilindjes' e kryeredaktor i revistës 'Shkëndija', dëshmon për një angazhim të palëkundur ndaj standardit gjuhësor. Për Dërmakun, kultivimi i gjuhës nuk është thjesht një detyrë teknike, por një vizion për unitetin shpirtëror dhe kulturor të shqiptarëve. Poezia e tij, e cila shquhet për pastërti dhe ndjeshmëri të lartë, përbën një model të shkëlqyer të përdorimit të shqipes standarde, duke bartur peshën e përgjegjësisë që mbart çdo fjalë e artikuluar me ndërgjegje. Në vëllimin poetik 'Rrokullimë', autori na fton në një udhëtim refleksiv përmes një kredoje poetike që simbolizon dinamikën e pandalshme të jetës. Metafora e rrotës që rrokulliset përfaqëson rrjedhën e kohës dhe përpjekjen njerëzore për t'i dhënë kuptim ekzistencës. Përmes një strukture të disiplinuar, ku mbizotërojnë strofat katërvargëshe, Dërmaku demonstron një mjeshtëri të spikatur në ritëm dhe rimë. Kjo qasje nuk është vetëm estetike; ajo reflekton përpjekjen e një brezi intelektualësh që ndërtuan themelet arsimore të Kosovës, duke u përpjekur që dija dhe fjala e shkruar të zënë vendin e merituar në shoqëri. Libri 'Rrokullimë' është një pasqyrë e lëvizjes së vazhdueshme të historisë dhe kujtesës kolektive. Poeti nuk e sheh kalimin e kohës si një fshirje të gjurmëve, por si një mundësi për të ndërtuar qëndresë përmes kujtesës. Në fokus të vargjeve të tij qëndrojnë rrënjët, familja dhe identiteti, ku figura e babait me plis shndërrohet në një simbol të fuqishëm të trashëgimisë dhe lidhjes me tokën e të parëve. Poezia e Sulejman Dërmakut tejkalon kufijtë e personales, duke u shndërruar në një dialog të hapur me shoqërinë. Autori nuk heziton të adresojë dobësitë, harresën apo sfidat e kombit, duke i dhënë kështu veprës së tij një dimension të theksuar qytetar. Përmes këtij vëllimi, ai apelon për një qasje më serioze ndaj gjuhës dhe vlerave tona, duke dëshmuar se letërsia e mirëfilltë është ajo që arrin të kuptohet përtej çdo ndasie dialektore, duke mbetur një dëshmi e gjallë e kohës dhe e shpirtit njerëzor.