Tragjedia në Gjilan alarmojnë vendin: 63 gra të privuara nga jeta prej bashkëshortëve që nga viti 2010

Një tjetër ngjarje e rëndë ka tronditur opinionin publik në Kosovë, pasi një grua u vra ditën e djeshme në qytetin e Gjilanit nga bashkëshorti i saj. Gjatë këtij sulmi me armë zjarri, humbi jetën edhe vëllai i viktimës, ndërsa xhaxhai i saj mbeti i plagosur rëndë. Kjo ngjarje tragjike ka sjellë sërish në qendër të vëmendjes dukurinë alarmante të dhunës me bazë gjinore dhe domosdoshmërinë e një përgjegjësie më të lartë institucionale për të parandaluar krime të tilla. Statistikat tregojnë se kjo viktimë shënon rastin e 63-të të një gruaje të vrarë nga bashkëshorti në Kosovë prej vitit 2010. Pas këtij krimi të rëndë, ka reaguar ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, e cila ka bërë thirrje për veprime parandaluese përpara se situatat e dhunës të degenerojnë në fatalitete. “Nuk guxojmë të presim që gratë të vriten për të reaguar. Detyrimi ynë është të veprojmë, të parandalojmë dhe të bëjmë gjithçka që është në dorën tonë që tragjedi të tilla të mos përsëriten kurrë”, ka shkruar Gërvalla në reagimin e saj publik. Sistemi juridik i Kosovës e ka të integruar në nenin 22 të Kushtetutës Konventën e Këshillit të Evropës për parandalimin dhe luftimin e dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje, e njohur ndryshe si Konventa e Stambollit. Ky dokument përcakton standarde ndërkombëtare për mbrojtjen e viktimave, ndjekjen penale të autorëve dhe ndalimin e akteve të dhunës. Në vitin 2022, me nismën e presidentes Vjosa Osmani, u themelua Këshilli për Demokraci dhe të Drejta të Njeriut, i cili përgjatë dy viteve të kaluara ofroi rekomandime konkrete për përmirësimin e kuadrit ligjor kundër dhunës gjinore. Megjithatë, sipas të dhënave, ky mekanizëm është mbledhur vetëm dy herë. Ekspertja e çështjeve gjinore nga Rrjeti i Grave të Kosovës, Adelina Berisha, vlerëson se takimet e këshillit nuk duhet të jenë qëllim në vetvete, por duhet të pasohen nga hapa konkretë institucionalë për hetimin e rasteve dhe përsosjen e ligjeve. “Presim që nga kjo mbledhje institucionet tona të dalin me hapa konkretë për veprimet që do t’i ndërmarrin, për hetime adekuate të këtyre rasteve, si dhe për ndryshime në legjislacion, të cilat po duket se janë gjithnjë e më të nevojshme, në mënyrë që dhuna ndaj grave dhe vrasja e grave të trajtohen edhe në legjislacionin tonë, por edhe të jenë prioritet kombëtar dhe të kenë vëmendjen e institucioneve”, theksoi ajo. Nevoja për një qasje urgjente ndaj kësaj sfide shoqërore theksohet gjithashtu nga Ilir Havolli, kryetar i Shoqatës së Psikologëve të Kosovës, i cili ka vënë në dukje rëndësinë e ndërhyrjes shtetërore dhe investimit në fushën e shëndetit mendor. “Nuk mund ta konceptojmë dhe ta pranojmë dhunën si diçka normale në shoqërinë tonë. Dhe si e tillë, problematika kryesore qëndron te shteti ynë, sepse shteti nuk investon në promovimin e shëndetit mendor dhe trajtimin e këtyre rasteve. Ne kemi politika në letër, por ato politika asnjëherë nuk janë të zbatuara”, pohoi Havolli. Të dhënat zyrtare dëshmojnë se gratë e moshës 30-40 vjeç përfaqësojnë grupin demografik më të prekur si viktima të dhunës në familje. Ndërkohë, sipas raportit gjashtëmujor të Policisë së Kosovës për këtë vit, janë regjistruar gjithsej 1335 raste të dhunës në familje.