Kriza e borxhit në Francë alarmojnë tregjet ndërkombëtare: A do të detyrohet BQE të veprojë?

Ekonomia franceze po përballet me një tendencë në rritje të kostove të huamarrjes, ndërkohë që tregjet globale po kalojnë përmes një vale të gjërë shitjesh të obligacioneve. Investitorët po shfaqen të shqetësuar se brishtësia e financave publike të këtij shteti mund të përhapë efekte negative në të gjithë zonën euro. Treguesit tregojnë se rendimenti i letrash me vlerë qeveritare 10-vjeçare të Francës iu afrua kuotës prej 5 për qind gjatë kësaj jave, duke regjistruar kështu vlerën më të lartë që prej vitit 2002. Përballë kësaj situate, Ministri i Financave, Roland Lescure, deklaroi këtë javë se autoritetet franceze do të ndryshojnë qasjen sa i takon emetimit të borxhit të ri. Pyetja kyçe tashmë mbetet nëse Parisi do të arrijë t'u rikthejë besimin tregjeve për menaxhimin e financave, si dhe se cilat do të jenë kushtet në të cilat Banka Qendrore Evropiane mund të vendosë të ndërhyjë. Më 1 tetor, kabineti i kryeministrit Sébastien Lecornu solli për shqyrtim një projektbuxhet që synon tkurrjen e deficitit nga 5,4 për qind e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) gjatë këtij viti, në 5 për qind deri në vitin 2027. Megjithatë, kalimi i tij mbetet i pasigurt për shkak të kundërshtimeve të ashpra si nga krahu i djathtë ekstrem, ashtu edhe nga ai i majtë ekstrem. Vlen të theksohet se dy paraardhësit e kryeministrit Lecornu e patën humbur pozicionin e tyre pikërisht si pasojë e përplasjeve politike rreth çështjes së buxhetit. Një tjetër faktor presioni vjen nga lëvizjet në kapitalet e investitorëve ndërkombëtarë. Disa fonde të drejtuara nga gjiganti japonez "Sumitomo Mitsui DS Asset Management" kanë likuiduar të gjitha obligacionet qeveritare franceze që kishin në portofolet e tyre, duke përmendur shqetësimet rreth gjendjes fiskale, dhe i kanë zhvendosur fondet drejt obligacioneve gjermane dhe titujve afatshkurtër të qeverisë japoneze. Referuar statistikave të ABN AMRO, Japonia zotëronte 5,2 për qind të borxhit shtetëror francez në përfundim të vitit 2025. Për më tepër, ngritja e normave të kthimit brenda Japonisë i ka bërë obligacionet vendase shumë më joshëse për investitorët vendas, duke e vënë Francën para sfidës për të ofruar garanci më të forta që kapitali të mos largohet. Të dhënat nga Bloomberg Intelligence dëshmojnë se investitorët e huaj kontrollonin 57 për qind të borxhit publik francez në mbyllje të vitit të kaluar, ndërsa e njëjta shifër për Italinë ishte 33 për qind. Kjo e bën Francën jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj çdo ndryshimi të qasjes së financuesve të jashtëm. Në një prononcim për France Inter, Emmanuel Moulin, i cili mban detyrën e guvernatorit të Bankës së Francës dhe është njëkohësisht anëtar i Këshillit Drejtues të BQE-së, theksoi se ekzekutivi duhet domosdoshmërisht të sigurojë votimin e një buxheti që çon në uljen e deficitit. Franca aktualisht i nënshtrohet procedurës evropiane për deficit të tepërt. Ndonëse ky fakt nuk e përjashton automatikisht mundësinë e përdorimit të instrumentit TPI, vlerësimi nëse shteti po ndërmerr hapa ndëshkimorë e korrigjues me efikasitet mbetet vendimtar. Pavarësisht rrethanave, BQE-ja ka lënë hapësirë për përjashtime, duke saktësuar se këto kritere përbëjnë vetëm një fazë të procesit vendimmarrës dhe se ato do të "përshtaten në mënyrë dinamike" në varësi të zhvillimit të rreziqeve, pa paraqitur ende ndonjë plan konkret ndërhyrjeje në mbështetje të Francës.