Senatorja amerikane Shaheen nga Tirana: Krizat rajonale nuk njohin kufij, Kosova dhe Bosnja na përkasin të gjithëve

Shtetet e Bashkuara të Amerikës duhet ta orientojnë qasjen e tyre ndaj Ballkanit Perëndimor duke u mbështetur në tri shtylla kryesore: mundësitë e gjera ekonomike, ruajtjen e stabilitetit dhe fuqizimin e institucioneve demokratike. Këtë qëndrim e ka bërë të ditur senatorja e lartë amerikane, Jeanne Shaheen, gjatë një fjalimi të mbajtur të premten në kryeqytetin shqiptar. Shaheen, e cila mban postin e anëtares më të lartë të pakicës në Komitetin për Marrëdhënie me Jashtë të Senatit, po kryeson një delegacion të posaçëm të Kongresit amerikan në kuadër të një turneu disaditor nëpër rajon. Pasi ka zhvilluar takime në Bosnje dhe Hercegovinë, ajo po zhvillon vizitën zyrtare në Shqipëri, ndërsa të hënën do të udhëtojë drejt Kosovës, për ta përmbyllur itinerarin e saj me ndalesa në Mal të Zi dhe Kroaci. Gjatë qëndrimit në Tiranë, ligjvënësja amerikane zhvilloi një bashkëbisedim me përfaqësues të rinj të politikës dhe shoqërisë, ku u diskutua mbi peshën që ka brezi i ardhshëm në skenën shtetërore. Me këtë rast, ajo vuri theksin te domosdoshmëria e bashkëpunimit ekonomik, duke përfshirë shfuqizimin e pengesave tregtare, hapjen e dyerve për tregje të reja dhe mbështetjen e ndërsjellë për sipërmarrjet amerikane dhe ato vendase. Duke vlerësuar punën e deritanishme, ajo u shpreh se administrata në Uashington i ka kushtuar vëmendje të shtuar bashkëpunimit ekonomik rajonal, zhvillim ky që sipas saj i sjell dobi të madhe gjithë Ballkanit. Megjithatë, ajo solli në vëmendje se diplomacia amerikane duhet të shërbejë si lehtësuese për praninë e bizneseve, por pa ndërhyrë në përzgjedhjen e tyre konkrete. Në këtë linjë, muajin e kaluar u shënua një hap i rëndësishëm kur kompania amerikane e zhvillimit të gazit të lëngshëm natyror (LNG), Argent LNG, lidhi një memorandum mirëkuptimi me ekzekutivin shqiptar për të shqyrtuar mundësinë e ngritjes së një terminali tokësor për depozitimin dhe rigazifikimin, me një kapacitet që arrin deri në pesë milionë tonë në vit. Krahas Shqipërisë, disa vende të tjera rajonale si Kroacia dhe Bosnje e Hercegovina kanë ndërmarrë hapa të ngjashëm për të integruar rrjetet e tyre të gazit përmes marrëveshjeve me partnerët amerikanë. Nga ana e tij, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, bëri të ditur gjatë muajit korrik se Prishtina po e analizon seriozisht mundësinë e përfshirjes në përdorimin e gazit amerikan në të ardhmen, si përgjigje ndaj thirrjeve të herëpashershme për t'iu bashkuar nismave strategjike të aleatit kryesor në furnizimin me LNG. Sa i përket çështjes së sigurisë dhe paqes, senatorja Shaheen solli në vëmendje situatën në Bosnje dhe Hercegovinë, ku ishte shpallur pak më parë “Qytetare Nderi e Sarajevës”. Ajo vuri në dukje se tri dekada pas përfundimit të konflikteve, aktorët politikë vazhdojnë të nxisin përçarje mbi baza etnike dhe të cenojnë hapur sovranitetin dhe integritetin e shtetit. “Shqipëria e kupton mjaft mirë se fërkimet dhe paqëndrueshmëria nuk ndalen te kufijtë gjeografikë. Ngjarjet në Sarajevë kanë peshë këtu. Ajo çka ndodh në Kosovë ka ndikim të drejtpërdrejtë edhe këtu në Tiranë”, u shpreh prerë ajo, duke kërkuar angazhim më të fortë për mbrojtjen e arkitekturës ekzistuese të paqes. Gjatë ndalesës në kryeqytetin boshnjak, ajo pati gjithashtu një thirrje të hapur që vendi të shkëputet nga ndikimet ruse dhe të përqendrojë përfundimisht sytë drejt integrimit në Bashkimin Evropian dhe aleancën e NATO-s. Si shtyllë të tretë të misionit të saj, ajo renditi demokracinë dhe shtetin e së drejtës, elemente që sipas saj janë të pandashme nga siguria dhe progresi ekonomik. Shaheen argumentoi se investitorët e huaj afrohen vetëm atëherë kur kontratat respektohen dhe sistemi gjyqësor ruan pavarësinë e plotë, ndërsa sipërmarrësit kërkojnë kushte të barabarta gare në treg. Në fund të prononcimit të saj, ajo ritheksoi mbështetjen e palëkundur të SHBA-së për një perspektivë të qartë evropiane për shtetet e Ballkanit Perëndimor, duke nënvizuar se reformat e ndërmarra në këtë drejtim janë jetike për konsolidimin e institucioneve demokratike.