Krizat institucionale dhe pazaret e mesnatës: Për afrimin e një zgjidhjeje reale përmes vullnetit popullor

Çështja e zgjedhjes së Presidentit të Kosovës mbetet një nga temat më të ndjeshme, ku debati mbi mekanizmin e votimit kthehet herë pas herë në qendër të vëmendjes publike. Sipas analizave dhe qëndrimeve të shprehura nga analistët e fushës, zgjedhja e kreut të shtetit drejtpërdrejt nga populli përmes referendumit do të përbënte një zgjidhje përfundimtare që do të shmangte krizat e përsëritura politike, duke eliminuar ndikimin e pazareve dhe vullnetit të ngushtë të liderëve partiakë e deputetëve. Shtrohet pyetja pse skena politike në Kosovë nuk ka shfaqur interes të vërtetë për një proces të tillë zgjedhjeje direkte. Forma aktuale jo vetëm që prodhon paqëndrueshmëri dhe bllokada institucionale, por, sipas vlerësimeve, përfitohet kryesisht nga aktorë të jashtëm, përfshirë Beogradin, të cilët përfitojnë nga tollovia e brendshme politike. Një tregues i qasjes aktuale të politikës vendëse u pa edhe në distancimin nga propozimet për kandidatë me kontribut të jashtëzakonshëm historik për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës, si dy miq të mëdhenj të shqiptarëve, Joe Dioguardi dhe William Walker. Në këtë kontekst kritik, është theksuar se pesha e kontributit të tyre ndaj vendit tonë tejkalon ndjeshëm angazhimin e shumë prej përfaqësuesve politikë vendas. Pas viteve të humbura, shpenzimeve të mëdha për procese zgjedhore të parakohshme dhe për shkak të kapriçove e arrogancës së klasës politike, çështja e zgjedhjes së Presidentit u arrit të finalizohej në momentet e fundit. Ky epilog ndodhi praktikisht në minutat shtesë para se të skadonin afatet e përcaktuara, duke shmangur kështu një cikël të ri zgjedhjesh të parakohshme që sipas gjasave do të sillte të njëjtin rezultat dhe do të thellonte monotoninë politike. Kjo marrëveshje e arritur në orët e vona të natës erdhi gjithashtu nga frika e reagimit qytetar dhe shpërthimit të mundshëm të protestave rinore, të ngjashme me ato në Tiranë, kundër një elitë të vjetër politike që shpesh vendimet kyçe i merr nën petkun e errësirës. Analogjitë e bëra me të kaluarën komuniste dhe praktikat e vendimmarrjeve të fshehta pas mesnatës dëshmojnë se trashëgimia e vjetër mendore ndikon ende në skenën politike si në Kosovë ashtu edhe në Shqipëri. Në fund të analizës, theksohet se loja politike e bazuar te interesat personale dhe pazaret e çastit dëmton rëndë imazhin ndërkombëtar të shtetit të Kosovës. Kjo dëshmon se interesat e ngushta partiake shpesh mbizotërojnë mbi interesin e lartë kombëtar, duke sfiduar hapur parimet e demokracisë dhe besimin e votuesve.