“Lufta e Gazit”: Evropa përballet me një sfidë kritike ndërsa Azia kthehet në treg

Tregu global i gazit natyror të lëngshëm (LNG) po hyn në një fazë të tensionuar, ku konkurrenca për ngarkesat pritet të intensifikohet dukshëm gjatë muajve në vijim. Me rezervat evropiane në nivelet më të ulëta të 15 viteve të fundit, kontinenti i vjetër përballet me kërcënimin e shtimit të çmimeve, ndërkohë që kërkesa nga shtetet aziatike është rikthyer me forcë. Çmimi i LNG-së ka shënuar rritje të ndjeshme, duke u dyfishuar që nga përshkallëzimi i konfliktit midis SHBA-së dhe Iranit. Treguesi referencë për Azinë, Platts JKM, arriti në mesin e shtatorit vlerën prej 30 dollarësh për milion njësi termike britanike (MMBtu), ndërsa së fundmi është stabilizuar në 25,48 dollarë. Nga ana tjetër, sipas të dhënave të Spark Commodities, gazi i dorëzuar në Evropë të mërkurën tregtohej me 23,62 dollarë për MMBtu. Analistët paralajmërojnë se situata mund të përkeqësohet. Ndryshe nga kriza e vitit 2022, kur vendet në zhvillim të Azisë u tërhoqën nga tregu për shkak të kostove të papërballueshme, tani ato janë të gatshme të paguajnë çmime të larta për të siguruar furnizimet. Takayuki Ueda, drejtori ekzekutiv i kompanisë japoneze Inpex, e cilëson këtë si një ndryshim themelor, duke theksuar se vende si India dhe Pakistani janë bërë më rezistente ndaj luhatjeve të çmimeve dhe vazhdojnë të kenë një oreks të lartë për blerje. Martijn Rats, analist në Morgan Stanley, vëren se pjesëmarrja e Pakistanit dhe Bangladeshit në blerje me 25 dollarë për MMBtu është një tregues i qartë i ndryshimit të dinamikave. Sipas tij, fakti që këto vende nuk janë tërhequra nga tregu siç ndodhi në të kaluarën, do të thotë se Evropa do të detyrohet të paguajë çmime edhe më të kripura për të siguruar vëllimet e nevojshme. Opsionet për të zëvendësuar gazin me lëndë të tjera djegëse janë gjithashtu të kufizuara. Edhe pse ekonomi si Japonia dhe Koreja e Jugut kanë rritur përdorimin e qymyrit, drejtuesit e industrisë, si Liz Westcott nga Woodside Energy, paralajmërojnë se aftësia për të kompensuar mungesat nuk është e pafundme. Edhe në Evropë, hapësira për manovrim është minimale. Konsumi është reduktuar ndjeshëm që nga viti 2022, ndërsa bllokimi i trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit për shkak të tensionit SHBA-Iran ka kufizuar furnizimet globale. Ky realitet sugjeron se çmimet do të duhej të rriteshin në nivele ekstreme për të frenuar më tej kërkesën, duke e vendosur Evropën në një pozitë mjaft delikate për sezonin e dimrit.