Kur institucionet bllokohen dhe protesta kalon kufijtë: Kosova përballë një prove serioze demokratike

Kur mekanizmat shtetërorë ngërthehen, aktet ligjore shtyhen në kohë dhe protestat dalin jashtë kornizave demokratike, Kosova gjendet e zhytur në një situatë kritike që nuk mund të pranohet si e zakonshme. Ajo çka po shpaloset pranë ndërtesës së Kuvendit të Kosovës nuk përfaqëson thjesht një mosmarrëveshje mes palëve politike, por përbën një apel alarmant për të vlerësuar gjendjen e funksionimit institucional dhe shkallën e respektimit të rendit kushtetues. Diskutimet rreth nismave për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara, si dhe procesi i përzgjedhjes së shefit të shtetit, përbëjnë çështje që kërkojnë zgjidhje ekskluzivisht brenda mjediseve institucionale, përmes rrugëve ligjore dhe vullnetit të shprehur me votë nga deputetët, e jo përmes imponimit fizik në sheshe. Të dhënat nga terreni konfirmojnë se pjesëmarrësit në protestë kanë bllokuar pikat hyrëse dhe dalëse të objekteve shtetërore, duke penguar fizikisht edhe largimin e deputetit Fahrush Rexhepi nga ambientet e Kuvendit. Një zhvillim i tillë duhet të shërbejë si kambanë alarmi për mbarë shoqërinë. E drejta për të protestuar dhe për të adresuar kritika ndaj ekzekutivit, legjislativit apo çdo ligjvënësi mbetet e patjetërsueshme, mirëpo asnjë agjendë politike nuk mund të shërbejë si alibi për përdorimin e dhunës, kanosjeve apo bllokimit të lëvizjes së lirë të përfaqësuesve të popullit. Ngjarja ku u përfshi Prof. Dr. Fahrush Rexhepi mbart gjithashtu një rëndësi të veçantë njerëzore, duke qenë se ai shërben njëkohësisht si ligjërues akademik, deputet i kuvendit dhe vëlla i dëshmorit të kombit Njazi Rexhepi, i cili ishte pjesë e Brigadës 138 “Agim Ramadani” dhe dha jetën në Betejën e Koshares. Vlera e gjakut dhe sakrifica e familjeve të dëshmorëve nuk guxon të keqpërdoret për qëllime ditore politike, por as të anashkalohet në periudhat kur tensionet shoqërore marrin përmasa të larta. Shteti i Kosovës nuk mund të mbijetojë pa zbatimin e ligjit, pa praninë e institucioneve funksionale dhe pa dëshmuar respekt ndaj Kushtetutës. Nëse një projektligj nuk arrin të sigurojë mbështetjen e nevojshme, arsyetimi politik duhet të paraqitet hapur. Nëse procesi i zgjedhjes së presidentit ngec, hapat e paraprirë nga Kushtetuta duhet të ndiqen me përpikëri. Konfliktet e natyrës politike kërkojnë zgjidhje përmes tryezave të dialogut dhe mekanizmit të votës. Ndërkaq, nëse gjatë zhvillimit të protestës së sotme janë shkelur normat ligjore, organet përgjegjëse të rendit duhet të nisin hetimet përkatëse për të përcaktuar shkallën e përgjegjësisë sipas dispozitave në fuqi. Përvoja tregon se një demokraci e shëndoshë nuk dëshmohet vetëm përmes garantimit të së drejtës për tubime paqësore, por matet në radhë të parë me shkallën e respektit ndaj institucioneve, ligjit dhe integritetit të çdo individi. Mungesa e ligjit sjell mungesë shteti, mungesa e institucioneve zhbën demokracinë, ndërsa mungesa e llogaridhënies politike dhe institucionale bën që kriza të thellohet edhe më tej.