Ekspertiza e gjeneral-major Muhamet Racaj: Si funksionojnë dy shtresat e mbrojtjes ajrore moderne

Përparimet e hovshme në fushën e aviacionit luftarak, raketave të drejtuara, raketave të lundrimit dhe mjeteve ajrore pa pilot kanë transformuar rrënjësisht natyrën e mbrojtjes ajrore bashkëkohore. Përballë këtyre rreziqeve të shumta, garantimi i sigurisë së trupave, objekteve kritike dhe infrastrukturës jetike nuk mund të mbështetet vetëm te një armë e vetme, por kërkon një qasje të integruar, të mirështresëzuar dhe plotësisht të ndërlidhur. Në një analizë të thelluar mbi këtë fushë, analisti i sigurisë dhe gjeneral-majori Muhamet Racaj shqyrton hollësisht sistemet turke të mbrojtjes ajrore KORKUT dhe HİSAR, duke analizuar specifikat e tyre teknike, përdorimin në terren, mënyrën se si integrohen në një rrjet të përbashkët mbrojtës, si dhe domosdoshmërinë e trajnimit të personelit. Eksperti vë në dukje se këto dy sisteme kanë detyra të ndryshme, por që plotësojnë në mënyrë të përkryer njëra-tjetrën. Ndërsa KORKUT fokusohet te mbrojtja kundërajrore në distanca tepër të shkurtra dhe kundër shënjestrave që veprojnë në lartësi të ulëta, HİSAR përbën një familje të tërë sistemesh raketore që garantojnë një mbulim shumë më të gjerë. “Në këtë kuadër, sistemet turke KORKUT dhe HİSAR përfaqësojnë dy komponentë me funksione të ndryshme, por plotësuese. KORKUT është projektuar kryesisht për mbrojtjen kundërajrore në distanca shumë të shkurtra dhe të ulëta, ndërsa HİSAR përfaqëson familje sistemesh raketore për mbrojtje në nivele më të larta të mbulimit. Këto sisteme janë projektuar për t'u integruar me radarë, sisteme komandim-kontrolli dhe mjete të tjera të mbrojtjes ajrore,” shprehet Racaj. Sa i takon KORKUT, ky është një sistem i specializuar për mbrojtje në distanca tejet të shkurtra. Në vlerësimin e tij, Racaj sqaron se KORKUT paraqet një platformë vetëlëvizëse kundërajrore të pajisur me topa 35 mm, e cila është ndërtuar posaçërisht për të mbrojtur forcat e mekanizuara dhe njësitë mobile nga rreziqet nga ajri, posaçërisht nga ato që shfaqen afër tokës. Sipas tij, struktura e KORKUT 150/35 organizohet në formë toge, ku bëjnë pjesë tri mjete të pajisura me armatim dhe një mjet i dedikuar për komandim-kontroll. Ky sistem ka aftësi të veprojë në harmoni të plotë me nivelet më të larta të komandës dhe me pajisje të tjera të mbrojtjes ajrore. “KORKUT është sistem vetëlëvizës kundërajror me topa 35 mm, i zhvilluar për mbrojtjen e trupave të mekanizuara dhe njësive të lëvizshme nga kërcënimet ajrore, veçanërisht në lartësi të ulëta. Sistemi KORKUT 150/35 organizohet në një togë që përbëhet nga tre mjete të sistemit të armës dhe një mjet komandim-kontrolli. Ai mund të operojë në mënyrë të koordinuar me nivele më të larta të komandim-kontrollit dhe me sisteme të tjera të mbrojtjes ajrore,” shton më tej ai. Në vijim, gjeneral-majori rendit edhe disa nga treguesit kryesorë teknikë të këtij sistemi. KORKUT 150/35 mbështetet te dy topa 35 mm, arrin një ritëm shkrepjeje deri në 1,100 predha për çdo minutë, ndërsa rreze e tij efektive llogaritet rreth 4 kilometra. Pajisja përfshin gjithashtu radarë për ndjekjen e shënjestrave, sensorë elektro-optikë, mekanizëm automatik për furnizimin me municion, si dhe mundësinë e shfrytëzimit të municionit special ATOM që shpërthen në ajër. Sipas analizës së ekspertit, ky lloj municioni rrit ndjeshëm shkallën e suksesit kundër objektivave me përmasa të vogla dhe me shpejtësi të lartë lëvizjeje. “KORKUT 150/35 përdor dy topa 35 mm dhe mund të përdorë municion programues me shpërthim në ajër, duke rritur efektivitetin kundër objektivave të vegjël dhe të shpejtë. Sipas të dhënave të publikuara nga ASELSAN, sistemi ka kalibër 35 mm, dy topa kundërajrorë, ritëm zjarri deri në 1100 predha/minutë, rreze efektive të publikuar rreth 4 km, radar për gjurmimin e objektivit, sensorë elektro-optikë, sistem automatik të furnizimit me munic,” përfundon analiza.