Sport
Prapaskenat e tregtisë milionëshe: Si i shpëtoi eksporti i armëve serbe embargos zyrtare
Reklamë e Sponsorizuar
Pavarësisht vendosjes së një embargoje zyrtare ndaj shitjes së armatimit jashtë vendit, Serbia ka vazhduar eksportin e armëve, duke i sjellë kompani shtetërore Jugoimport SDPR fitime marramendëse milionëshe gjatë periudhës së moratoriumit.
Këto të dhëna dalin në pah nga dokumentet financiare të ndërmarrjes për vitin 2025. Gjatë kësaj periudhe, qarkullimi total i kësaj kompanie nga aktivitetet e importit dhe eksportit të armëve ka kaluar shifrën e 300 milionë eurove, duke e pozicionuar atë në mesin e pesë kompanive serbe me rritjen më të lartë financiare.
Moratoriumi në fjalë ishte shpallur në fund të muajit qershor 2025 me urdhër të presidentit të atëhershëm, Aleksandar Vuçiq, në një kohë kur tensionet po zienin në Lindjen e Mesme mes Izraelit dhe Iranit, dhe teksa Moska akuzonte vazhdimisht Beogradin se po dërgonte municione në Ukrainë përmes shteteve ndërmjetëse. Megjithatë, ky pezullim zyrtar mori fund në shkurt të vitit 2026.
Por, si u arrit që tregtia e armëve të mos ndalej? Sipas shpjegimeve zyrtare të dhëna nga Jugoimport SDPR, dërgesat nuk u ndalën kurrë plotësisht, por kriteret dhe lejet e eksportit u bënë shumë më të rrepta. Përveç aprovimit tradicional nga Ministria e Mbrojtjes, ajo e Punëve të Jashtme, e Punëve të Brendshme dhe agjencisë BIA, u shtua edhe kushti i miratimit direkt nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare.
Në krye të këtij institucioni vendimmarrës ndodhej pikërisht Aleksandar Vuçiq. Analisti ushtarak serb, Aleksandar Radiq, vlerëson se ky mekanizm dëshmon ekzistencën e dy standardeve: bllokadës në letër për të gjithë të tjerët dhe listës së privilegjuar të atyre që kishin dritën jeshile.
Sipas Radiqit, e gjithë fuqia e vendimmarrjes ishte në duart e Vuçiqit. Nëse ai jepte lejen, eksportohej, ndërsa çdo transaksion tjetër mbetej i bllokuar nënnën hijen e embargos. Nga ana tjetër, Partia Përparimtare Serbe (SNS) on ka dhënë asnjë përgjigje lidhur me këto transaksione dhe rolin e ish-kreut të shtetit.
Marrëveshjet e armëve janë ruajtur nën konfidencialitet të rreptë nga autoritetet. Sipas ekspertëve, ndonëse eksportet vazhduan, publiku mbeti pa informacione se cilat shtete ishin përfituesit e armatimit serb.
Pjesa dërrmuese e të ardhurave të kompanisë, saktësisht tre të katërtat, erdhën nga importet, ndërsa një e katërta e qarkullimit erdhi nga eksportet e vitit 2025. Bilancet financiare tregojnë se ky ritëm do të vazhdojë, pasi portofoli i kontratave të reja ka arritur vlerën e rreth 2.9 miliardë dollarëve.
Gjatë vitit 2025, Jugoimport SDPR raportoi mbylljen e 57 kontratave të eksportit me 22 vende, në vlerë prej 643 milionë dollarësh, si dhe 237 kontrata importi me 27 shtete, me vlerë totale prej 2.2 miliardë dollarësh. Edhe pse detajet e sakta të blerjeve mbeten të mbuluara me mister, kompania ka konfirmuar se mes klientëve të saj kryesorë përfshihen Izraeli, Azerbajxhani dhe Qiproja.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm: