Zelensky: Uashingtoni hodhi në tryezë skenarin e tërheqjes nga Donbasi për anëtarësim në NATO

Kreu i shtetit ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka bërë të ditur se përfaqësuesit negociues amerikanë kanë shtruar për herë të parë pyetjen nëse Kievi do të pranonte largimin e trupave të mbetura nga rajoni i Donbasit, në këmbim të sigurimit të anëtarësimit në Aleancën Veriatlantike. “Amerikanët pyetën: A do të largohet Ukraina nga Donbasi nëse [Ukraina] anëtarësohet në NATO?”, u shpreh Zelensky para gazetarëve në datën 13 nëntor. Ai sqaroi se ndonëse shteti i tij parimisht kundërshton çdo heqje dorë nga trojet kombëtare, mundësia e një marrëveshjeje të tillë do të mund të shqyrtohej vetëm nëse do të kishte një paketë gjithëpërfshirëse të garancive të sigurisë që do t'i vihej në dispozicion publikut ukrainas, krahas konfirmimeve konkrete nga Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tjerë të NATO-s. Donbasi përbën një zonë gjeografike në pjesën lindore të Ukrainës, e cila përfshin hapësirat administrative të Donjeckut dhe Luhanskut. Që prej vitit 2014, Federata Ruse ka pushtuar segmente të mëdha të këtij rajoni, ndërsa pas nisjes së agresionit ushtarak në shkallë të plotë më 2022, ajo pretendoi zyrtarisht përvetësimin e të dyja territoreve. Duke arsyetuar qëndrimin e tij ndaj kësaj nisme, Zelensky theksoi se do t'ua ekspozonte qytetarëve avantazhet dhe disavantazhet e një kompromisi të mundshëm. “Por na duhen hollësi konkrete, të cilat ende nuk janë në dispozicion, dhe e gjithë kjo është në diskutim”, shtoi ai, duke nënvizuar se nuk zotëron kompetencat për të marrë i vetëm një vendim të përmasave të tilla. Megjithatë, presidenti ukrainas la të kuptohet qartë se vendi i tij nuk do t'i legjitimojë kurrë zonat e okupuara nga forcat ruse si pjesë e territorit të Moskës. Edhe pse nuk i bëri publike rrethanat se si ishte formuluar kjo ide, Zelensky konfirmoi se propozimi kishte ardhur nga pala amerikane, ndërkohë që Uashingtoni nuk ka dhënë ende ndonjë koment zyrtar lidhur me këto pretendime. Më herët, autoritetet amerikane kishin pohuar se integrimi i Ukrainës në NATO nuk gjendej në agjendën e diskutimeve, por kishin lënë të kuptohet se shteti mund të përfitojë garanci sigurie të ngjashme me ato që ofron anëtarësimi formal në organizatë. Në anën tjetër, Rusia ka mbajtur një qëndrim tejet armiqësor ndaj aspiratave të Ukrainës për t'u bërë pjesë e NATO-s. Megjithatë, vendosja e të gjithë rajonit të Donjeckut nën kontrollin e Moskës mbetet ndër kushtet parësore të Kremlinit për përfundimin e konfliktit të armatosur. Ky zhvillim vjen pas mbylljes së raundit të bisedimeve trepalëshe mes delegacioneve të Shteteve e Bashkuara, Rusisë dhe Ukrainës, të cilat u mbajtën në Abu Dabi gjatë datave 10 dhe 11 nëntor. Në përfundim të këtyre takimeve, të dërguarit e posaçëm diplomatikë të presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner dhe Steve Witkoff, zhvilluan takime të ndara me liderin rus Vladimir Putin dhe me presidentin Zelensky. Ky cikël i fundit i bisedimeve nuk solli ndonjë kthesë apo përparim thelbësor drejt paqes në luftën që po i afrohet vitit të pestë, teksa të dyja palët u mjaftuan vetëm me konfirmimin e nisjes së përgatitjeve për një operacion të gjerë të shkëmbimit të robërve të luftës.