Kraja: Degradimi i gjuhës shqipe ka marrë përmasa shtetërore, zyrtarët nuk dinë të shkruajnë e të flasin si duhet

Shkrimtari dhe anëtari i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, Mehmet Kraja, ka ngritur një shqetësim të thellë lidhur me nivelin e komunikimit publik në vend. Sipas tij, shpërfillja ndaj gjuhës shqipe tashmë ka kaluar përtej sferës private, duke u shndërruar në një fenomen që gëzon status shtetëror. Kraja vë në dukje se në nivelet më të larta të hierarkisë shtetërore në Kosovë, përfaqësimi bëhet nga individë që dëshmojnë mangësi të theksuara në të folur, të lexuar dhe të shkruar. Ai shton se këta zyrtarë nuk ndjejnë më nevojën për t'u përmirësuar, pasi zotërimi i drejtshkrimit nuk përbën më kriter për marrjen e posteve. Përkundrazi, ata po përdorin si alibi rënien e përgjithshme të standardit, duke promovuar të ashtuquajturën “kosovarishte” — një përzierje dialektore e mbushur me huazime të panevojshme, si turqizma dhe sllavizma, të cilat po ndikojnë në sintaksën dhe morfologjinë e gjuhës. Akademiku gjithashtu kritikon frymën kushtetuese dhe politike, duke theksuar se përderisa nuk kërkohet zotërimi i gjuhës shqipe për funksionet publike, nga ana tjetër po promovohet përdorimi i serbishtes edhe në zona ku nuk ka banorë serbë. Ai vëren se gjatë 25 viteve të fundit, në Kosovë janë përplasur dy rryma: ajo për ruajtjen e standardit dhe kulturës gjuhësore, dhe ajo tjetra, që në emër të një “moderniteti europian”, po përpiqet të instalojë një gjuhë të thjeshtëzuar, të ngjashme me një nëndialekt rural. Kraja shpreh skepticizëm ndaj një grupi gjuhëtarësh të cilët, në vend që të mbrojnë normën, po mbështesin këtë skizmë gjuhësore. Ai i akuzon ata për mungesë parimesh, duke përmendur faktin se ndërsa angazhohen për “liberalizimin” e standardit në Kosovë, në diskursin e tyre shkencor shpesh përdorin gjuhë që nuk përputhet me atë që predikojnë. Në përfundim, shkrimtari paralajmëron se kjo qasje po çon drejt një degradimi të mëtejshëm, ku huazimet dhe barbarizmat po normalizohen nën petkun e identitetit. Ai thekson se mungesa e vullnetit për të mbrojtur standardin gjuhësor është një dështim që reflektohet në çdo nivel të administratës shtetërore dhe të shoqërisë sonë.