Lamtumira e fundit e Xhevat Prekazit: Legjenda mitrovicase që mbeti besnike e idealit jugosllav

Në varrezat e Leshçes në Beograd, këtë javë është përcjellë për në banesën e fundit Xhevat Prekazi, një nga figurat më të shquara të futbollit që ka nxjerrë qyteti i Mitrovicës. Në përputhje me dëshirën e tij të kahershme, arkivoli u mbulua me fanellat e Partizanit dhe Galatasarajt, si dhe me një flamur bardhezi. Ceremonia e varrimit, ku morën pjesë edhe përfaqësues të klerit mysliman, pasqyroi në mënyrë besnike kompleksitetin e jetës së tij: shqiptar nga prejardhja, mysliman nga formimi, jugosllav nga bindjet dhe beogradas nga përzgjedhja personale. Prekazi lindi më 18 gusht 1957 në Mitrovicë. Rrugëtimin e tij sportiv e nisi te klubi Remonti, për të vazhduar më pas te gjiganti i Beogradit, Partizani, ku debutoi në vitin 1976. Gjatë kësaj periudhe, ai regjistroi 175 paraqitje dhe 23 gola, duke fituar tre tituj kampionë të Jugosllavisë dhe Kupën Mitropa në vitin 1978, duke ndarë fushën e blertë edhe me vëllain e tij, Luanin. Karriera e tij e shpuri më tej në Split te Hajduku dhe në SHBA te Baltimore Blast, ku njihej si “Jeff Prekazi”. Megjithatë, kulmin e karrierës e arriti te Galatasaraji, ku fitoi dy tituj kampioni të Turqisë dhe shkroi historinë në Kupën e Kampionëve (1988/89). Kontributi i tij në Stamboll ishte aq domethënës, saqë sot një rrugë në këtë metropol mban emrin e tij. Pas pensionimit nga futbolli, ai u kthye në Beograd, qytetin që e konsideronte shtëpi, duke ushtruar detyra trajneri në klube si Zhelezniku, OFK Beogradi dhe Partizani. I vetëdeklaruar si një “mysliman liberal” dhe nostalgjik i përjetshëm i Jugosllavisë, Prekazi nuk e fshehu kurrë identitetin e tij politik. Në një rrëfim për mediat serbe në vitin 2017, ai konfirmoi dëshirën për t’u varrosur me fanellën e Partizanit, duke e konsideruar futbollin dhe familjen si shtyllat e jetës së tij. Përballë zhvillimeve politike, ai qëndroi larg nacionalizmit serb, duke kandiduar në zgjedhjet e vitit 2023 me listën opozitare “Serbia në Perëndim”. Pas një goditjeje në tru të pësuar në tetor 2023, Prekazi ndërroi jetë më 8 nëntor 2026, në moshën 69-vjeçare. Vdekja e tij shënoi fundin e një epoke për një njeri që mbeti besnik i një shteti të shpërbërë. Historia e Prekazit shpesh vihet në kontrast me atë të Fadil Vokrrit, një tjetër legjendë shqiptare e Partizanit. Ndërsa Prekazi zgjodhi Beogradin si qendër të jetës së tij, Vokrri u shndërrua në figurën qendrore të pavarësisë së futbollit kosovar, duke e udhëhequr Kosovën drejt pranimit në UEFA dhe FIFA. Megjithëse të dy nisën nga e njëjta bazë në Kosovë dhe shkëlqyen në të njëjtat klube, rrugët e tyre pas shpërbërjes së Jugosllavisë morën drejtime diametralisht të kundërta, duke dëshmuar zgjedhje të ndryshme jetësore.