Sekreti i shëndetit mendor: Mjaftojnë vetëm 42 minuta dritë natyrale në ditë për të mbrojtur trurin

Përfundimi i orës verore dhe zvogëlimi i orëve me diell gjatë stinës së ftohtë shpesh na bëjnë të ndihemi më të plogësht, ndërsa shkenca tashmë ka gjetur arsyen e saktë pas këtij fenomeni. Prania e dritës së mjaftueshme gjatë ditës është element kyç për mbarëvajtjen e funksioneve mendore. Një hulumtim i fundit sugjeron se mungesa e ekspozimit ndaj saj mund të sjellë pasoja të rënda për aftësitë njohore të njeriut. Ky studim, i bërë publik në revistën prestigjioze General Psychiatry, dëshmoi se qëndrimi në dritën e ndritshme të diellit për vetëm 42 minuta në ditë zvogëlon deri në 17% rrezikun e shfaqjes së demencës. Gjatë këtij vëzhgimi u përfshinë afro 88,000 persona pa histori demence, të cilëve iu monitorua ekspozimi ndaj dritës për një javë nëpërmjet një pajisjeje të vendosur në kyçin e dorës. Më pas, hulumtuesit i mbajtën nën vëzhgim pjesëmarrësit për një periudhë tetëvjeçare. Lidhja pozitive mes dritës dhe rrezikut të reduktuar të demencës mbeti e njëjtë, madje edhe pasi u llogaritën faktorë të tjerë ndikues si ushqyerja, aktiviteti fizik, pesha trupore dhe gjendja kardiovaskulare. Neurologu i njohur David Perlmutter analizoi gjetjet në fjalë, duke treguar mënyrën se gjetjet e këtij studimi mund të praktikohen në përditshmëri. “Sinjalet e dritës lënë gjapë të gjatë në shëndetin tonë mendor. Rëndësia e këtij zbulimi kapërcen shifrën e thjeshtë të minutave. Jemi në fazën ku po kuptojmë se stimujt nga mjedisi, përfshirë dritën, ushtrojnë ndikim madhor në tru dhe organizëm, pasi ato orientojnë proceset kryesore biologjike”, u shpreh ai. Eksperti sqaron se koncepti i një stili jetese që mbron trurin duhet të kuptohet në një dimension më të gjerë se zakonisht. Sipas hipotezave të shkencëtarëve, ky ndikim mbrojtës vjen si rrjedhojë e veprimit të dritës te korteksi fusiform dhe zonat e tjera cerebrale që menaxhojnë ciklin gjumë-zgjim. Siç shpjegon Perlmutter, ora kryesore e brendshme e trurit vihet në lëvizje sapo drita depërton në sy. Kjo ndodh sepse mikroglia, përkatësisht qelizat imunitare në tru, reagojnë ndaj sinjaleve metabolike dhe mjedisore. Disa hulumtime tregojnë se prishja e ritmit cirkadian mund të çrregullojë sjelljen e këtyre qelizave. Një tregues interesant, sipas Perlmutter, është fakti se nivelet e vitaminës D te të anketuarit nuk ndikuan te gjetjet përfundimtare. Kjo sugjeron se të mirat e dritës ditore shtrihen përtej procesit të prodhimit të kësaj vitamine. “Këshilla ime është mjaft e qartë: bëjeni kontaktin me dritën e diellit një prioritet të planifikuar të ditës suaj, njësoj si aktivitetin fizik apo ushqimin e shëndetshëm. Momenti më i përshtatshëm për të dalë jashtë është paradite, kur rrezet ndihmojnë fuqishëm në akordimin e orës biologjike”, përfundon neurologu.