Kthesë historike në Izrael: Gadi Eisenkot merr mandatin për të sfiduar epokën e Benjamin Netanyahut

Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog, i ka dorëzuar zyrtarisht këtë të diel mandatin për krijimin e kabinetit të ri qeveritar kryetarit të formacionit të qendraveshjes Yashar, Gadi Eisenkot. Ceremonia zyrtare u zhvillua në ambientet e Rezidencës Presidenciale në Jerusalem. Përmes këtij zhvillimi, ish-kreu i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite bëhet i pari që provon t'i japë fund mandatit qeverisës më jetëgjatë në historinë e shtetit hebre, atij të kryeministrit në largim, Benjamin Netanyahu. Lëvizja ishte plotësisht e parashikueshme. Gjatë raundit të konsultimeve të zhvilluara përgjatë kësaj jave me fraksionet parlamentare, Eisenkot siguroj mbështetjen e subjekteve politike që së bashku numërojnë 67 mandate në Knessetin prej 120 ulësesh. Nga ana tjetër, Netanyahu arriti të sigurojë vetëm 46 vota mbështetëse, ndërsa një bllok prej shtatë deputetësh preferoi të mos mbante anë, duke mos rekomanduar asnjë prej kandidatëve. Tashmë, Eisenkot disponon një afat prej 28 ditësh për të ndërtuar një koalicion që siguron shumicën e domosdoshme prej të paktën 61 ligjvënësish. Kushtetuta i jep gjithashtu të drejtën presidentit ta shtyjë këtë afat edhe me 14 ditë shtesë. Në fjalën e tij të parë pas marrjes së detyrës, Eisenkot theksoi domosdoshmërinë e ngritjes së një "qeverie të emergjencës kombëtare", duke nënvizuar se kjo sfidë kërkon qasje politike krijuese dhe jokonvencionale. Sipas tij, vendi po përballet me një krizë të gjithanshme: po zhvillohen luftime në disa fronte njëkohësisht, pesha gjeopolitike e Izraelit në arenën ndërkombëtare ka shënuar rënie, ndërsa institucionet demokratike po kalojnë fazën e tyre më të brishtë. Ai hodhi poshtë çdo mundësi për organizimin e zgjedhjeve të reja, duke argumentuar se shteti izraelit nuk ka kohë për procese të pafundme votimi. Gadi Eisenkot pranoi hapur se asnjë nga palët nuk do të mund t'i realizojë të gjitha premtimet elektorale dhe se lëshimet e ndërsjella do të jenë të pashmangshme për të gjithë aktorët. Pa e përmodur në asnjë moment në emër kryeministrin aktual, mandatari i ri u bëri thirrje deputetëve të partisë Likud dhe forcës së ekstremit të djathtë, Sionizmi Fetar, që t'i bashkohen projektit të tij, me kushtin e pranimit të katër parimeve themelore: ruajtjen e Izraelit si shtet hebre dhe demokratik, respektimin e parimeve të Deklaratës së Pavarësisë, zbatimin e shërbimit ushtarak të detyrueshëm për të gjithë qytetarët, si dhe konsiderimin e Hamasit si organizatë terroriste me synim të vetëm shkatërrimin e saj. Nga ana tjetër, formacioni politik i ministrit Itamar Ben Gvir u la plotësisht jashtë kësaj thirrjeje. Nga ana e tij, presidenti Isaac Herzog i kërkoi Eisenkotit që të projektojë qeverisjen më të qëndrueshme të mundshme, e cila të përfaqësojë interesat e të gjithë qytetarëve, përfshirë edhe ata që nuk e kanë votuar. "Sytë e mbarë kombit janë drejtuar nga ju," u shpreh Herzog, teksa vuri në dukje se Likudi vijon të mbetet forca më e madhe politike në Knesset me 27 mandate. Megjithatë, skena parlamentare paraqitet jashtëzakonisht e komplikuar. Në zgjedhjet e 27 tetorit, koalicioni katërpartiak i drejtuar nga Eisenkot fitoi 48 ulëse, ndërsa blloku i djathtë dhe fetar i udhëhequr nga Netanyahu siguroi 53 mandate. Ndërkaq, partitë arabe shënuan një rezultat rekord me 19 deputetë, duke bërë që asnjëri prej blloqeve kryesore të mos arrinte pragun prej 61 votash. Edhe pse partitë arabe mbështetën emrin e Eisenkotit gjatë konsultimeve, ai vetë ka përjashtuar kategorikisht mundësinë e bashkëqeverisjes me to. Disa prej aleatëve të tij politikë kanë refuzuar gjithashtu çdo formulë që varet nga votat e këtyre partive. Ndërkohë, Ahmad Tibi, një nga liderët e Listës së Përbashkët arabe, ka sugjeruar se Eisenkot mund të përfundojë duke udhëhequr një qeveri pakice, e cila do të mbështetet nga jashtë prej forcave arabe. Një tjetër mundësi mbeten dy partitë ultraortodokse, Shas dhe Judaizmi i Bashkuar i Torës, të cilat kanë qenë aleatë besnikë të Netanyahut ndër vite. Bashkëpunimi me to do t'i siguronte Eisenkotit pikërisht shifrën prej 61 mandatesh. Pikërisht ditën e djeshme, kreu i partisë Shas, Aryeh Deri, njoftoi tërheqjen e tij nga parlamenti për shkak të performancës së dobët zgjedhore, ndërsa do të vijojë të mbajë drejtimin e partisë. Gjatë fjalimit të tij, mandatarit i dërgoi një mesazh të qartë kritik edhe ndaj atyre që mund të tentojnë të bllokojnë procesin për interesa vetjake, duke theksuar se historia do t'i mbajë mend si pengues të shpëtimit të vendit në kohë kize – një mesazh ky që u interpretua si referencë ndaj Avigdor Libermanit, kryetarit të partisë Yisrael Beytenu.