Data historike që ndryshoi fatin e Egjiptit: Si u shënua kthesa e madhe e vitit 641

Për shkak të pozicionit gjeografik dhe burimeve të jashtëzakonshme, Egjipti ka luajtur përgjatë shekujve një rol kyç në rrafshin gjeopolitik, duke shërbyer si një udhëkryq jetik mes kontinenteve. I njohur dikur si hambari i grurit të Romës dhe provincë e dorës së parë, sigurimi i mbështetjes së tij ishte jetik për çdo pretendent për fronin perandorak. Megjithatë, pikërisht në këtë periudhë të vitit 641, nisi një epokë krejtësisht e re për këtë vend. Gjatë dekadave të para të shekullit të VII, Kalifati Arab po përjetonte një fazë ekspansioni të rrufeshëm, duke shtrirë kufijtë përmes fushatave intensive ushtarake në territoret që dikur kontrolloheshin nga Bizanti dhe Perandoria Sasanide. Falë peshës së madhe strategjike dhe ekonomike, Egjipti u kthye shpejt në shënjestrën kryesore të udhëheqjes arabe. Duke qenë nyje tregtare e pakalueshme dhe njëherësh furnizuesi kryesor me drithëra i Kostandinopojës, rajoni kishte rënë pre e tentativave pushtuese edhe më parë, por ishte viti 641 kur trupat arabe e vunë në fokusin e tyre absolut. Ofensiva kishte nisur që në vitin 639. Megjithëse guvernatori i atëhershëm bizantin, Theodori, organizoi një rezistencë të fortë dhe përballoi disa sulme, forcat e tij u mposhtën në përleshjen vendimtare të Heliopolisit në vitin 640. Pas këtij dështimi, u shemb edhe rezistenca në Aleksandri, metropolin dhe vatrën më të madhe kulturore të vendit, e cila capituloi më 8 nëntor 641 pas një rrethimi që zgjati disa muaj. Qyteti i Aleksandrisë mbartte një peshë të jashtëzakonshme simbolike e gjeostrategjike, si epiqendër e qytetërimit helenistik dhe ndër pikat më të fortifikuara bizantine në pellgun e Mesdheut. Rënia e Aleksandrisë i dha forcave arabe kontrollin e plotë mbi të gjithë territorin egjiptian, duke kurorëzuar kështu nisjen e një kapitulli transformues në analet historike të mbarë rajonit.