Progres-Raporti i KE-së: Katër kapituj të mbyllur me Brukselin, vlerësime për drejtësinë e ekonominë, por alarm për Kuvendin dhe dialogun politik

Komisioni Europian ka bërë publik këtë të mërkurë Progres-Raportin për Shqipërinë për vitin 2026. Dokumenti zyrtar vë informatat e vendit në peshore, duke evidentuar nga njëra anë sfidat dhe mangësitë institucionale, ndërsa nga ana tjetër nuk kursen vlerësimet pozitive për hapat e hedhur përpara në fusha kyçe. Në gjetjet e raportit nënvizohet se Tirana zyrtare ka përmbushur me sukses kriteret e ndërmjetme të vendosura nga Bashkimi Europian. Kjo i referohet bllokut të kapitujve të negociatave që prekin temat themelore, ku bëjnë pjesë sistemi i drejtësisë, të drejtat themelore dhe mbarëvajtja e institucioneve demokratike. “Autoritetet shqiptare ruajtën angazhimin e tyre të vendosur ndaj objektivit strategjik të integrimit në BE si përparësia kryesore e vendit, me synimin për të mbyllur të gjithë kapitujt e negociatave deri në fund të vitit 2027. Ruajtja e ritmit do të kërkojë realizimin e shpejtë të reformave cilësore që lidhen me BE-në”, shprehet Komisioni Europian në dokument. Një hapësirë e rëndësishme u kushtohet arritjeve në reformën në drejtësi. Brukseli ka përshëndetur mbylljen e procesit të vettingut për trupën e gjyqtarëve dhe prokurorëve, duke e cilësuar si një gur kilometrik që ka rritur pavarësinë dhe integritetin e sistemit. Po ashtu, puna e SPAK-ut është vlerësuar lart për qasjen e pavarur dhe goditjet konkrete ndaj korrupsionit të niveleve të larta. Në aspektin ekonomik, Shqipëria ka shfaqur një hov të qëndrueshëm gjatë vitit 2025, të nxitur fuqishëm nga konsumi i brendshëm dhe lulëzimi i sektorit turistik. Ky i fundit ka kontribuar ndjeshëm në tkurrjen e deficitit të llogarisë korrente në shifrat më të ulëta historike. Raporti regjistron po ashtu një ulje të borxhit publik, zhvillim pozitiv të tregut të punës dhe qëndrueshmëri të lartë të sistemit bankar. Përveç drejtësisë dhe ekonomisë, raporti evidenton përparim të dukshëm në luftën kundër krimit të organizuar, veçanërisht përmes rritjes së kapaciteteve hetimore të prokurorisë dhe bashkëpunimit ndërkombëtar kundër pastrimit të parave. Standarde të mira përgatitjeje janë shënuar edhe në fusha si energjia, arsimi, kultura, doganat, lëvizja e lirë e kapitalit dhe pronësia intelektuale. Megjithatë, dokumenti nuk lë pa përmendur shqetësimet e ngritura prej kohësh. Brukseli tërheq vëmendjen te ndërhyrjet e mundshme politike në drejtësi, sfidat e vazhdueshme me korrupsionin dhe gjendjen e lirisë së medias në vend, duke kërkuar masa korrigjuese. Një nga pikat më kritike të raportit mbetet funksionimi i demokracisë parlamentare. Komisioni Europian sjell në vëmendje se mungesa e një dialogu të sinqertë politik dhe përplasjet e vazhdueshme mes mazhorancës dhe opozitës vazhdojnë të paralizojnë efikasitetin e Kuvendit. “Mungesa e dialogut të mirëfilltë politik dhe e aktiviteteve të konsultimit publik, si dhe përplasjet ndërmjet shumicës qeverisëse dhe opozitës, vazhduan të kufizojnë efektivitetin e tij. Kuvendi gjithashtu nuk zbatoi disa vendime të Gjykatës Kushtetuese”, thekson raporti, duke vënë në dukje edhe refuzimin e kërkesave të opozitës.