Brukseli lanson Raportin për Kosovën 2026: Vërehet ngecje në drejtësi dhe sfida të theksuara ekonomike

Komisioni Evropian ka bërë publik Raportin për Kosovën 2026, ku vë në pah një sërë mangësish kritike që përfshijnë sistemin e drejtësisë, fushatën kundër korrupsionit, administratën publike, si dhe ecurinë e përgjithshme ekonomike. Pika më e diskutuar e këtij dokumenti mbetet sektori i gjyqësorit, për të cilin vlerësohet se gjatë periudhës së shqyrtuar vendi nuk ka arritur ndonjë zhvillim pozitiv. “Kosova në përgjithësi nuk ka shënuar përparim në funksionimin e gjyqësorit. Ndikimi i papërshtatshëm nga elementë të brendshëm dhe të ndryshëm të jashtëm, siç janë interesat politike dhe ekonomike, jo vetëm që mbetet pengesë e rëndësishme për pavarësinë dhe paanshmërinë, por në disa aspekte është intensifikuar”, nënvizohet në raportin e Komisionit Evropian. Sipas gjetjeve, mungesa e ndërhyrjeve reformuese të domosdoshme dhe dështimi në miratimin e paketës së projektligjeve për drejtësinë kanë penguar rritjen e llogaridhënies dhe efikasitetit brenda gjykatave dhe prokurorive. Një tjetër kritikë e ashpër nga Brukseli i adresohet përpjekjeve kundër korrupsionit, ku raporti vëren disproporcion të dukshëm në rezultatet e institucioneve, varësisht nga pozita e zyrtarëve të hetuar. “Sa u përket rasteve të korrupsionit që nuk janë të nivelit të lartë, vendimet përfundimtare gjyqësore dhe dënimet janë rritur ndjeshëm. Megjithatë, ka pasur rënie të numrit të vendimeve përfundimtare gjyqësore dhe dënimeve në rastet e korrupsionit të nivelit të lartë”, konstatohet në dokument. Po ashtu, ekzekutivi evropian argumenton se Kosova ende nuk ka ndërtuar një strategji të mirëfilltë e gjithëpërfshirëse për këtë fushë. “Kosova ende nuk ka një kornizë strategjike gjithëpërfshirëse për trajtimin e korrupsionit dhe nuk ekziston një qasje koherente për forcimin e përpjekjeve kundër korrupsionit”, vlerësohet aty. Në anën tjetër, si një nga zhvillimet inkurajuese, raporti veçon dyfishimin e numrit të raporteve të dërguara nga sinjalizuesit drejt Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit krahasuar me vitin e shkuar. Në kapitullin kushtuar demokracisë, KE-ja thekson se fragmentarizimi politik dhe paqëndrueshmëria institucionale kanë lënë gjurmë të thella. Dokumenti sjell në vëmendje se vendi u detyrua të kalojë në dy palë zgjedhje të parakohshme parlamentare, ndërkohë që zgjedhja e Presidentit dështoi dhe Qeveria ushtroi detyrën me mandat të kaluar për pjesën dërrmuese të kohës. Komisioni përsërit se “Përparimi mbetet i pabarabartë për shkak të jostabilitetit dhe bllokadës politike”. Një tregues tjetër shqetësues lidhet me rënien e interesimit të qytetarëve për të votuar, ku pjesëmarrja ra nga 45 për qind sa ishte në zgjedhjet e dhjetorit 2025 në vetëm 37 për qind në ato të qershorit 2026, si pasojë e lodhjes dhe pakënaqësisë publike nga zgjedhjet e shpeshta. Në fokus të vëzhgimit kanë qenë edhe veprimet e organeve të rendit në pjesën veriore, ku janë shprehur rezerva për mënyrën e trajtimit të pronës private. “Operacionet e fundit të zbatimit të ligjit në veri të Kosovës, përfshirë rrënimin e pronave private pa respektimin e duhur të procedurave ligjore, tregojnë mangësi në mbrojtjen efektive të të drejtave pronësore”, bëhet e ditur në raport. Brukseli shton se masat e pakthyeshme po zbatohen pa pritur përfundimin e kontesteve gjyqësore, duke ngritur pikëpyetje rreth qasjes në mjete juridike të sigurta.