Mesazhi i fuqishëm nga Uashingtoni: Vizat amerikane nuk duhet të jenë luks për politikanët e korruptuar

Letra e dy ligjvënësve amerikanë, Joe Wilson dhe Keith Self, drejtuar Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, nuk përbën thjesht një akt të radhës diplomatik, por një kambanë alarmi që do të lërë gjurmë të thella në zhvillimet politike shqiptare. Ajo rikthen në qendër të vëmendjes një parim të panegociueshëm: pavarësisht funksionit, karriges apo peshës politike, askush nuk qëndron mbi ligjin dhe Kushtetutën. Nisma për rivlerësimin dhe vendosjen e kufizimeve të vizave amerikane ndaj zyrtarëve të lartë në Shqipëri, të dyshuar për korrupsion madhor, kërkon mbështetje të pakushtëzuar për vetë mesazhin që mbart. Është e qartë se abuzimet me pushtetin në kupolën shtetërore nuk përbëjnë thjesht shkelje administrative, por përbëjnë një rrezik real dhe të drejtpërdrejtë për demokracinë funksionale dhe shtetin e së drejtës. Politikanët e korruptuar duhet të përballen me forcën e plotë të ligjit, pasi veprimet e heqin maskën e shërbimit publik dhe shfaqen si një tradhti e hapur ndaj interesave jetike të kombit. Një sjellje e tillë grabit pasurinë publike, varfëron qytetarët e thjeshtë, shkatërron besimin te institucionet shtetërore dhe gërryen vetë themelet e sistemit demokratik. Ndërkohë, qytetarëve shqiptarë u është premtuar prej vitesh se reforma në drejtësi dhe ngritja e institucioneve të reja do t'i jepnin fund pandëshkueshmërisë, duke dëshmuar se askush nuk është më i paprekshëm. Megjithatë, ky angazhim nuk mund të mbetet vetëm një fjali e bukur në fjalimet zyrtare të zyrtarëve apo një slogan pa asnjë peshë në jetën publike. Sot, domosdoshmëria kërkon që ky parim të provohet në praktikë, sidomos kur hetimet prekin nivelet më të larta të hierarkisë qeverisëse e politike. Është e papranueshme të kërkohet ashpërsi ndaj qytetarëve të zakonshëm, ndërsa nga ana tjetër tolerohet imuniteti faktik i pushtetarëve të korruptuar, një praktikë kjo fatkeqësisht e zakonshme në skenën tonë politike. Koha e standardeve të dyfishta ka marrë fund. Në një republikë të bazuar te ligji, askush nuk mund të jetë imun ndaj drejtësisë dhe përgjegjësisë. Kjo është arsyeja kryesore pse nisma e dy kongresmenëve amerikanë ka një peshë kaq të madhe dhe një mesazh që nuk lënë vend për keqkuptime. Partneriteti ynë me Shtetet e Bashkuara nuk mund të reduktohet vetëm në fotografi ceremoniale, takime kortezie apo fraza diplomatike për miqësi strategjike. Ai duhet të jetë i ndërtuar mbi themele të forta vlerash, ku përfshihen transparenca, demokracia funksionale dhe lufta e pakompromis kundër korrupsionit. Shqipëria është vend aleat në NATO dhe ka ambicie të qarta për t'u anëtarësuar në Bashkimin Evropian, por këto nuk janë trofe për t'u mburrur, por detyrime që kërkojnë standarde të larta institucionale. Nuk mund të pretendohet integrimi evropian përderisa korrupsioni në nivelet e larta të shtetit vazhdon të mbetet gangrenë e shoqërisë. Pika më kyçe e kësaj nisme mbetet referimi te neni 7031(c) i legjislacionit federal amerikan, i cili i jep të drejtë Sekretarit të Shtetit të ndalojë hyrjen në SHBA për çdo zyrtar të huaj të përfshirë në korrupsion madhor, duke përfshirë sipas rastit edhe anëtarët e familjeve të tyre.