Alarm demografik në Drenas: Zbrazet komuna, vetëm tri vendbanime shënuan shtim të popullsisë

Komuna e Drenasit është përballur me një tkurrje të ndjeshme demografike përgjatë intervalit kohor 2011–2024, duke shënuar një humbje prej 10.452 banorësh, shifër kjo që përfaqëson një rënie prej 17.9 për qind të popullsisë totale. Këto statistika alarmante janë zbuluar përmes një harte të detajuar të punuar nga specialisti i Sistemeve të Informacionit Gjeografik (GIS), Besart Bajrami, i cili ka marrë në shqyrtim ecurinë demografike nëpër zonat kadastrale të kësaj komune ndër vite. Sipas të dhënave historike të pasqyruara në analizë, në vitin 1961 Drenasi numëronte 21.215 banorë, shifër e cila u rrit në 28.188 gjatë vitit 1971. Vrulli demografik vijoi edhe në dekadat e mëvonshme, duke regjistruar 39.141 banorë më 1981 dhe 53.618 banorë më 1991. Në regjistrimin e popullsisë të vitit 2011, Drenasi kishte arritur në kuotën e 58.531 banorëve, ndërsa procesi i fundit i regjistrimit më 2024 ka evidentuar vetëm 48.079 banorë. Nga gjithsej zonat kadastrale të përfshira në hulumtim, vetëm tri vendbanime kanë shënuar ecuri pozitive dhe rritje të numrit të banorëve përgjatë periudhës 2011–2024. Qendra e Drenasit (Gllogoci) ka regjistruar zgjerimin më të lartë prej 15.3 për qind, duke u rritur nga 6.143 në 7.081 banorë. Më pas vjen fshati Shtrubullovollovë me një ngritje prej 8.3 për qind (nga 1.102 në 1.193 banorë), si dhe Korrotica e Ulët që ka shënuar një rritje modeste prej 1.9 për qind, duke kaluar nga 972 në 990 banorë. Në anën tjetër, ulja më e theksuar në raport përqindjeje është shënuar në fshatin Gradicë, ku numri i banorëve ka rënë për 61.2 për qind, duke rënë nga 842 banorë në vitin 2011 në vetëm 327 në vitin 2024. Pas Gradicës renditet Likoshani me një tkurrje prej 44.7 për qind, Abria e Epërme me 42.2 për qind, Godanci me 41.3 për qind, si dhe Tërdeci me 39.5 për qind. Pjesë e kësaj rënieje drastike janë bërë edhe lokalitete të tjera, ku përfshihen Negrovci, Vuçaku, Verboci, Polluzha, Komorani dhe Arllati. Të dhënat e ekspozuara nga Besart Bajrami ofrojnë një tablo të qartë të lëvizjeve demografike në Drenas përgjatë më shumë se gjashtë dekadave, duke dëshmuar se pas një periudhe të gjatë zgjerimi, vitet e fundit dominohen nga braktisja e fshatrave. Ky hulumtim nxjerr në pah kontrastin e madh ndërmjet qendrës dhe periferisë, ku vetëm qyteti dhe dy zona të tjera kanë shënuar shtim, ndërkohë që pjesa dërrmuese e vendbanimeve rurale kanë pësuar boshatisje të konsiderueshme. Ky fenomen nuk është i izoluar vetëm për Komunën e Drenasit, por përkon me një tendencë më të gjerë kombëtare të shpërnguljes nga zonat rurale drejt qendrave urbane, kryesisht si pasojë e kërkimit të kushteve më të favorshme për punësim, shkollim dhe jetesë.