Gabimi i madh në kuzhinë: Pse nuk duhet të lani kurrë mishin, pulën dhe vezët para se t'i gatuani

Larja e ushqimeve para gatimit shpesh konsiderohet si një hap kyç drejt higjienës, mirëpo Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) lëshon një paralajmërim të fortë: në vend që t'i pastrojë, uji i rubinetit ndihmon në përhapjen e rrezikshme të baktereve përgjatë gjithë hapësirës së kuzhinës kur bëhet fjalë për mishin e freskët, pulën, peshkun dhe vezët. Shpëlarja e këtyre produkteve nën rrjedhën e ujit nuk siguron asnjë mbrojtje shtesë. Përkundrazi, ky veprim rrezikon që mikroorganizmat e dëmshëm të shpërndahen lehtësisht te lavamani, banaku apo edhe te produktet e tjera ushqimore që nuk do t'i nënshtrohen gatimit. Për këtë arsye, udhëzimet zyrtare të FDA-së rekomandojnë shmangien e larjes së mishit të papërpunuar, shpendëve, peshkut dhe vezëve para gatimit. Kjo nuk nënkupton neglizhencë në përgatitje, por tregon qartë se spërkatja me ujë në këto raste shkakton më shumë dëme sesa avantazhe. Uji nuk mund ta bëjë mishin e pulës të sigurt për konsum. Eliminimi i plotë i baktereve arrihet ekskluzivisht përmes trajtimit të duhur termik, që do të thotë zierje, pjekje ose skuqje e mjaftueshme e tyre. Në momentin që uji përplaset mbi mishin e papërpunuar, pikat mikroskopike mund të përhapen te rubineti, lavamani, tavolina e punës, enët apo ushqimet aty pranë. Ky fenomen njihet si kontaminim i kryqëzuar, një rregull ky që vlen njësoj edhe për të gjitha llojet e tjera të peshkut dhe mishit të gjallë. Edhe vezët hyjnë në listën e ushqimeve që nuk duhen larë paraprakisht, pasi ky proces favorizon përhapjen e mikroorganizmave në duart tuaja, në lavaman dhe në sipërfaqet përreth. Ajo që ka vërtet rëndësi është pastrimi tërësor i duarve dhe i çdo ene që ka rënë në kontakt të drejtpërdrejtë me vezët e papërpunuara menjëherë pas përdorimit të tyre. Situata ndryshon rrënjësisht kur flasim për frutat dhe perimet e freskëta. Sipas FDA-së, këto produkte duhen shpëlarë domosdoshmërisht nën ujë të rrjedhshëm para se të konsumohen apo të përgatiten, por gjithmonë pa përdorur sapun, detergjentë apo lëndë të tjera kimike për larjen e enëve. Madje, ky rregull vlen edhe për ato fruta e perime, lëkura e të cilave nuk hahet, pasi prerja pa u larë më parë mund të transferojë papastëritë dhe bakteret nga sipërfaqja e jashtme direkt në pjesën e brendshme të ngrënshme. Pra, parimi se "gjithçka duhet larë para gatimit" nuk qëndron gjithmonë. Për frutat dhe perimet uji mbetet zgjedhja ideale, kurse për mishin dhe shpendët e gjallë, siguria garantohet vetëm përmes një gatimi dhe trajtimi termik të plotë.