Tensionet në orbitë: SHBA akuzon Moskën për manovra të rrezikshme ndaj një sateliti komercial

Autoritetet amerikane kanë ngritur akuza të forta ndaj Federatës Ruse, duke pretenduar se ajo ka rrezikuar drejtpërdrejt një satelit komercial me origjinë finlandeze, i cili luan një rol kyç në sigurimin e të dhënave të inteligjencës dhe imazheve për Ukrainën e shteteve të tjera. Ky hap është cilësuar hapur nga Uashingtoni si një veprim “qëllimisht i pamatur”. Në një debat të zhvilluar në Organizatën e Kombeve të Bashkuara më 21 tetor, Moska i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke i etiketuar ato si “absurde”, ndërkohë që ka kthyer akuzat ndaj SHBA-së, duke përmendur planet dhe ambiciet e saj ushtarake në hapësirë. Ngjarja në fjalë pason një incident ku sateliti ushtarak rus, i pagëzuar si Kosmos-2612, iu qas në mënyrë tejet shqetësuese satelitit ICEYE-X36, i regjistruar në Shtetet e Bashkuara dhe në pronësi të kompanisë finlandeze ICEYE. Afria e pazakontë e objekteve, e cila sipas vlerësimeve ka arritur deri në një distancë prej rreth 200 metrash, është konsideruar nga ekspertët e hapësirës dhe vëzhguesit si një lëvizje jashtëzakonisht e dyshimtë dhe e paprecedentë. Sipas kompanisë së inteligjencës hapësinore LeoLabs, ky nuk ka qenë aspak një kalim i thjeshtë apo rutinë në orbitë, por një sjellje që përkon të tilla operacione të sofistikuara takimi e afrimi. Sateliti ICEYE-X36 është i pajisur me pajisje të avancuara radari, të afta për të gjeneruar pamje të qarta të tokës edhe në kushte moti me re. Vlen të theksohet se në muajin janar, kompania finlandeze mbylli një marrëveshje zyrtare me Ministrinë e Mbrojtjes së Ukrainës për furnizimin e saj me të dhëna strategjike. Gjatë seancës së Komitetit të Parë të OKB-së në Nju Jork, Brian Hardesty, këshilltar i delegacionit amerikan në Konferencën për Çarmatimin, u shpreh se sateliti Kosmos-2612 ka shfaqur një sjellje qartësisht kërcënuese, duke kryer manovra të paramenduara pranë pajisjes komerciale. Ai shtoi se ky lloj veprimi ngjan shumë me një operacion të përdorimit të armëve brenda vetë orbitës, duke e quajtur vendimin për t'u angazhuar në këtë formë si plotësisht të pamatur. Në krahun tjetër, përfaqësuesi i Rusisë, identiteti i të cilit nuk u bë i ditur menjëherë, zgjodhi të mos përgjigjet në mënyrë direkte ndaj akuzave, por u bëri thirrje shteteve anëtare që të reagojnë ashpër kundër ambicieve agresive ushtarake amerikane në hapësirë. Diplomati rus solli në vëmendje deklaratat e bëra një muaj më parë nga zyrtari më i lartë civil i Forcave Ajrore të SHBA-së. Fjala është për komentet e Troy Meink gjatë një konference pranë Uashingtonit, ku ai pranoi se SHBA-ja tashmë ka pozicionuar armë në hapësirë, konkretisht mjete të kontrollit orbital që shërbejnë për mbrojtjen e Forcave të Përbashkëta nga rreziqet e kundërshtarëve. Këto deklarata sollën habi në qarqet e ekspertëve të politikave. Megjithatë, analistët afatgjatë të zhvillimeve hapësinore theksuan se ky njoftim thjesht konfirmoi zyrtarisht një realitet që dihej prej kohësh. Mallory Stewart, ish-zyrtare e lartë e Departamentit Amerikan të Shtetit për kontrollin e armëve, u shpreh se Shtetet e Bashkuara nuk e kanë militarizuar hapësirën papritur përmes këtij pranimi, pasi gara e armatimit në hapësirë ka nisur prej vitesh.