Trazirat në vend, Avokati i Popullit: Mbi 200 të ndaluar, shqetësime për dhunë policore dhe të mitur pa psikolog

Avokati i Popullit në Shqipëri, Endri Shabani, ka bërë publike konkluzionet paraprake të vëzhgimeve të kryera nga Mekanizmi Kombëtar për Parandalimin e Torturës lidhur me zhvillimet dhe protestat e ndodhura gjatë katër ditëve të fundit në disa qytete të ndryshme të territorit shqiptar. Gjatë një konference për mediat, Shabani informoi se në harkun kohor të 72 orëve të fundit janë kontaktuar drejtpërdrejt 214 individë të cilëve iu është kufizuar liria. Sipas tij, gjatë këtyre kontakteve janë regjistruar pretendime serioze për përdorim force fizike nga ana e efektivëve të rendit, mungesë të asistencës shëndetësore, si dhe shkelje të procedurave ligjore që mbrojnë të drejtat e të miturve. Kreu i këtij institucioni solli gjithashtu në vëmendje kushtet joadekuate në ambientet e paraburgimit dhe të shoqërimit, duke kërkuar zbardhjen e menjëhershme të identitetit të çdo punonjësi policie që mund të ketë shkelur ligjin, krahas përmirësimit urgjent të hapësirave ku mbahen personat e ndaluar. Ai nënvizoi se këto mbeten ende gjetje paraprake dhe se çdo rast i veçantë po i nënshtrohet një procesi të hollësishëm verifikimi. Në kuadër të qartësimit të kompetencave, Shabani kujtoi se Mekanizmi gëzon të drejtën ligjore për të hyrë pa paralajmërim në çdo qendër paraburgimi, komisariat, mjedis shoqërimi apo institucion shëndetësor ku mbahen persona të privuar nga liria. Po kështu, Avokati i Popullit ka për detyrë të shqyrtojë çdo ankesë që ka të bëjë me abuzimet e mundshme nga ana e autoriteteve publike, përfshirë këtu edhe Policinë e Shtetit. Ai theksoi se ky mandat kushtetues shërben si mburojë për të gjithë aktorët e përfshirë: qoftë për protestuesit, qytetarët që janë gjendur rastësisht në vendngjarje, pronarët e bizneseve pronat e të cilëve pësuan dëmtime, ashtu edhe për vetë punonjësit e strukturave të rendit. Megjithatë, ai sqaroi se Korniza Kushtetuese ia kufizon këtë rol vetëm në aspektin e monitorimit, dokumentimit dhe propozimit të rekomandimeve, pa pasur fuqinë ekzekutive për të ndëshkuar vetë punonjësit shkelës. Për sa i përket terrenit, grupet e inspektimit kanë qenë të pranishme në të gjashtë komisariatet e kryeqytetit, në Bllokun e Sigurisë, pranë Spitalit të Traumës, si dhe në drejtoritë vendore të Korçës, Vlorës dhe Shkodrës gjatë tri ditëve të fundit, duke zhvilluar biseda konfidenciale me të arrestuarit, të lënduarit, stafin mjekësor dhe psikologët. Sipas të dhënave zyrtare nga Spitali i Traumës për datat 14 dhe 15 tetor, ndihmën e parë e kanë kërkuar 128 persona, ku 86 prej tyre ishin efektivë policie, 38 protestues dhe 5 të mitur. Pjesa dërrmuese e këtyre të fundit janë intervistuar dhe ankesat e tyre janë regjistruar zyrtarisht nga grupet e punës. Duke ritheksuar se e drejta për tubime paqësore mbrohet nga Kushtetuta, Shabani dënoi ashpër çdo formë dhunës, qoftë ajo e ushtruar ndaj forcave të policisë apo nga efektivët ndaj qytetarëve, duke dënuar gjithashtu edhe vandalizmin ndaj pronave publike dhe private. Ai shtoi se shteti ka detyrimin parësor për të garantuar rendin publik, ndërsa policia lejohet të përdorë forcën vetëm kur kjo është rreptësisht e nevojshme dhe në përmasa proporcionale. Ndërkohë, sa i përket ankesave specifike, u vu theksi te prania e efektivëve me rroba civile dhe pa elementë identifikues gjatë operacioneve, një shqetësim që do të trajtohet me prioritet absolut, përkrah pretendimeve për dhunë gjatë shoqërimit, mungesë të kujdesit mjekësor dhe tejkalim të afateve të caktimit të masave të sigurisë për të ndaluarit.