Trazira të paprecedenta në Shqipëri: Si degjeneruan protestat masive në përleshje të dhunshme me policinë

Përleshje të ashpra mes demonstruesve dhe forcave të rendit kanë përfshirë qendrat kryesore urbane të Shqipërisë, duke sjellë skena të papara prej kohësh në vend. Gjatë këtyre akteve të dhunshme janë shënuar sulme të drejtuara ndaj objekteve qeveritare, si dhe ndaj disa bizneseve private. Kryeqyteti, Tirana, ka qenë dëshmitar i muajve të tërë të protestave të organizuara nga lëvizja antiqeveritare “Flamingo”, por vala e nisur të martën e kësaj jave ka marrë një përmasë krejtësisht tjetër. Tensionet dhe përplasjet janë përhapur shpejt përtej kryeqytetit, duke përfshirë qendra të rëndësishme si Durrësi, Shkodra, Korça dhe Vlora. Vala e re e demonstratave fillimisht u paralajmërua si një revoltë studentore, me kërkesa të drejtuara qeverisë për ndërhyrje në lehtësimin e kostos së lartë të tarifave arsimore, çmimit të librave dhe shtrenjtimit të përgjithshëm të jetesës. Situata mori tjetër rrjedhë kur shkollat e mesme iu bashkuan lëvizjes, duke sjellë një rritje të ndjeshme të numrit të nxënësve në sheshe. Brenda një kohe të shkurtër, persona të maskuar mes protestuesve nisën të qëllojnë me gurë drejt strukturave policore, të cilat u kundërpërgjigjën duke përdorur topa uji, gaz lotsjellës dhe shkopinj gome. Një reagim i gjerë indinjate u shkaktua nga pamjet e dhunshme të kapjes së një të riu, i cili përfundoi me këmbë të thyer në gjendje agonie. Pavarësisht kërkesave për falje të bëra publike, ato nuk arritën të qetësonin situatën e tensionuar. Si pasojë e përplasjeve, një kat i Ministrisë së Arsimit u përfshi nga flakët, ndërkohë që u sulmuan edhe institucione të tjera qeveritare. Gjatë gjithë verës, për rreth 140 ditë me radhë, çdo mbrëmje, qytetarët në qendër të Tiranës mbanin në duar fotografi të një flamingoje rozë, duke i bërë thirrje kryeministrit Edi Rama – i cili ndodhet në mandatin e tij të katërt – që të japë dorëheqjen. Fijet e nisjes së këtyre protestave lidheshin me kundërshtimin e një projekti mega-turistik në bregdetin e Adriatikut, i cili përfshinte dhëndrin e ish-presidentit të SHBA-së Donald Trump, Jared Kushner. Demonstruesit shprehnin shqetësimin se ky zhvillim luksoz do të çonte në zhdukjen e shpendit në një ishull pranë qytetit bregdetar të Vlorës. Zemërimi qytetar u ushqye edhe nga akuzat në rritje për korrupsion në radhët e ministrave dhe zyrtarëve të lartë shtetërorë. Ndërkohë që një zëvendëskryeministër është larguar nga vendi, një tjetër është urdhëruar të japë dorëheqjen nën dritën e hetimeve që po zhvillohen. Tensioni ka shtruar pyetjen nëse lëvizja “Flamingo” ka pësuar një proces radikalizimi. Përfaqësuesit e saj kanë insistuar vazhdimisht se nuk kanë lidhje me asnjë forcë politike, duke ngritur si slogan të tyret thirrjen “Rama në burg, Berisha në burg”. Krahas kryeministrit Rama, Sali Berisha mbetet figura kryesore e opozitës shqiptare, me një të shkuar si kryeministër dhe president i vendit. Në këto tubime mëhershme kishin marrë pjesë grupmosha të ndryshme, nga të rinjtë te të moshuarit, prindër me fëmijë dhe gjyshër, të cilët shpesh mburreshin se pastronin sheshin çdo natë pas përfundimit. Megjithatë, pas muajsh të tërë dhe një vere teskajshëm të nxehtë, numri i pjesëmarrësve pati rënie, në mungesë të sinjaleve nga qeveria për plotësimin e kërkesave. Përballë kësaj panorame, zhvillimet aktuale shfaqen dukshëm më të dhunshme. Dhjetëra efektivë policie kanë mbetur të lënduar, ndërsa sytë e Evropës janë drejtuar nga Shqipëria, e cila shihet si një ndër kandidatët kryesorë në procesin e integrimit evropian. Disa nga protestuesit e rinj kanë deklaruar se kjo fazë e re është një vazhdimësi e lindur organikisht nga lëvizja e mëparshme. Pesë muaj të protestave paqësore ishin “përballur me poshtërim, tallje dhe përqeshje”, u shpreh një e re e quajtur Livia, duke shtuar se ky ishte një mesazh i qartë se zëri i tyre po diskriminohej nga qeveria. Një tjetër protestuese, e quajtur Brunela, shprehu frikën e saj për të ardhmen dhe reagimin e menjëhershëm të mediave e qeverisë, duke e cilësuar atë si zërin e të gjithë rinisë shqiptare. Aktorët e terrenit sugjerojnë se mund të ketë pasur një mbivendosje mes dy grupeve të protestuesve, pavarësisht se udhëheqësit zyrtarë të lëvizjes “Flamingo” nuk e kanë konfirmuar publikisht këtë lidhje.