Këmbanat e alarmit në Zvicër: Dështon plani i sigurisë rrugore, mbi 200 jetë të humbura brenda vitit

Sistemi i sigurisë rrugore në Zvicër po ballafaqohet me sfida madhore, teksa shifrat e viktimave nga aksidentet vazhdojnë të mbeten larg caqeve të vendosura nga qeveria federale për vitin 2030. Edhe pse shteti zviceran ka investuar ndjeshëm ndër dekada në përmirësimin e infrastrukturës dhe në mekanizmat parandalues, rrugët e vendit vijojnë të jenë skenë e tragditë ku qindra qytetarë humbin jetën ose pësojnë dëmtime fizike të rënda çdo vit. Të dhënat zyrtare të publikuara nga Zyra Federale e Rrugëve (ASTRA) dëshmojnë se gjatë vitit 2025 janë regjistruar 214 viktima në aksidente trafiku, ndërsa numri i të plagosurve rëndë ka kapur shifrën 3.935. Ndonëse ky bilanc shënon një rënie në krahasim me vitin 2024, kur u shënuan 250 fatalitete, ai qëndron ende shumë lart mbi parashikimet e autoriteteve shtetërore. Në kuadër të strategjisë së miratuar në përmbyllje të vitit 2016, qeveria zvicerane kishte vënë si synim që deri në vitin 2030 numri vjetor i viktimave të mos i kalonte 100 persona, kurse ai i të plagosurve rëndë të reduktohej në 2.500. Për vitin 2025, planifikimet parashikonin një prag të ndërmjetëm prej maksimumi 150 jetë të humbura dhe 3.000 lëndime të rënda. Këto shifra të synuara janë tejkaluar ndjeshëm në terren, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi ecurinë e mëtejshme. Pavarësisht kësaj pasigurie, ASTRA konfirmon se synimi për vitin 2030 mbetet në fuqi, ndonëse pranohet hapur se realizimi i tij paraqitet mjaft i vështirë. Nga ana e saj, Qendra Zvicerane për Parandalimin e Aksidenteve (BFU) ka ngritur alarmin se tendencat aktuale nuk lënë hapësirë për optimizëm të tepruar. Sipas vlerësimeve të specialistëve të fushës, përmbushja e objektivit të vitit 2030 kërkon vullnet të fortë politik dhe një qasje më rigoroze në zbatimin e politikave mbrojtëse. Ndër shkaqet kryesore që çojnë në ngjarje tragjike në rrugë vazhdojnë të jenë shpejtësia e tejskajshme, mungesa e vëmendjes gjatë drejtimit, shkelja e rregullave të përparësisë dhe drejtimi i mjetit nën ndikimin e alkoolit. Një tjetër element që e rëndon situatën është dendësimi i lëvizjes së llojeve të ndryshme të mjeteve në të njëjtat akse, ku përfshihen gjithnjë e më shumë biçikletat dhe trotinetët elektrikë. Për më tepër, shqetësim i veçantë mbetet rritja e aksidenteve me dëme të rënda te motoçiklistët e rinj. Prej vitit 2021, legjislacioni zvicerani lejon të miturit e moshës 16 vjeç të drejtojnë motoçikleta deri në 125 centimetra kub, nga 18 vjeç që ishte kufiri i mëparshëm. Pas këtij ndryshimi ligjor, statistikat tregojnë se numri i aksidenteve të rënda te grupmosha nën 18 vjeç është dyfishuar. Duke u ndodhur përballë këtij realiteti, BFU kërkon rivlerësimin e moshës lejoze, zgjerimin e detyrimit për mbajtjen e helmetës për përdoruesit e caktuar të pajisjeve elektrike, si dhe vendosjen e shpejtësisë maksimale prej 30 kilometrash në orë në zonat urbane ku kjo masë është e domosdoshme për sigurinë. Nga ana tjetër, institucionet federale po mbështeten te modernizimi i infrastrukturës, intensifikimi i kontrolleve policore, eliminimi i zonave kritike dhe përdorimi i teknologjive të avancuara të asistencës për shoferët. Megjithatë, treguesit e viteve të fundit dëshmojnë se ritmi i deritanishëm nuk mjafton për të garantuar suksesin e misionit. Në vitin 1971, rrugët e Zvicrës regjistruan plot 1.773 viktima, shifër kjo që dëshmon një vetëdijësim dhe përmirësim afatgjatë ndër dekada, por që njëkohësisht nxjerr në pah nevojën urgjente për strategji të reja përballë sfidave bashkëkohore. Me afatin e vitit 2030 që po afrohet me shpejtësi, Zvicra gjendet para detyrimit të përgjysmimitt të numrit vjetor të viktimave krahasuar me shifrat e vitit 2025, nëse dëshiron që ky objektiv të mos mbetet thjesht në letër.