Vëzhgues me lidhje të ngushta me Kremlinin zbarkojnë në zgjedhjet e Bosnjës

Procesi zgjedhor në Bosnje dhe Hercegovinë, i paraparë të mbahet më 4 tetor, do të përcillet nga afër edhe nga disa figura të larta ruse, mes të cilave spikat një senatore e ndëshkuar nga Perëndimi dhe një ish-pjesëtar i inteligjencës ushtarake të Moskës, GRU. Bëhet fjalë për Elena Afanasevën, përfaqësuese e rajonit të Orenburgut në Senatin rus, e cila tashmë gjendet në listën e zezë të Bashkimit Evropian, Shteteve e Bashkuara dhe Britanisë së Madhe. Masat ndëshkimore ndaj saj erodhën pas mbështetjes që ajo i dha vendimit të Moskës për njohjen e territoreve separatiste ukrainase. Përveç saj, në delegacionin e vëzhguesve bën pjesë edhe Aleksej Kondratjev. Hulumtimet e mëparshme e lidhin atë me “Redut”, një kompani private ushtarake ruse që përfshin dhjetëra formacione të armatosura dhe që funksionon nën ndikimin e drejtpërdrejtë të shërbimit sekret ushtarak rus, GRU. Këta dy emra figurojnë në grupin prej pesë personash të nominuar nga Dhoma e Lartë e Parlamentit rus, e njohur si Këshilli i Federatës, institucion ky që drejtohet nga Valentina Matvijenko. Edhe vetë Matvijenko është subjekt i sanksioneve amerikane dhe evropiane që nga viti 2014, për shkak të qëndrimeve të saj lidhur me krizën në Ukrainë. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Sarajevë ka miratuar gjithsej 20 vëzhgues nga Rusia për zgjedhjet e ardhshme vjeshtore. Pjesa më e madhe e tyre, saktësisht 15 vëzhgues, janë akredituar me kërkesë zyrtare të Ambasadës Ruse, ndërsa pesë të tjerët janë propozuar nga parlamenti rus. Përveç Afanasevës dhe Kondratjevit, trupa e vëzhguesve rusë përfshin gjithashtu personalitete si Vasilij Popov, Ana Kocherova dhe Vladimir Morozov. Angazhimi i zyrtarëve të lartë politikë dhe të sigurisë nga Rusia në rolin e vëzhguesve ndërkombëtarë vjen në një periudhë kur qendrat e vendosjes në Uashington dhe Bruksel po ngrenë alarmin për shtrirjen e ndikimit rus në Ballkanin Perëndimor. Ky shqetësim është trajtuar së fundmi edhe në Kongresin amerikan, ndërkohë që OSBE-ja ka paralajmëruar se do të ketë fokus të veçantë ndaj çdo tentative për ndërhyrje të jashtme apo përhapje të dezinformimit gjatë zgjedhjeve boshnjake. Vehid Shehiq, ish-anëtar i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe përfaqësues i organizatës monitoruese “Pod lupom”, vlerëson se ndonëse dërgimi i vëzhguesve përbën një praktikë administrative standarde, profili i përbërjes së delegacionit rus kësaj radhe është krejtësisht i pazakontë. "Sigurisht, nuk mund të nxjerrim konkluzione të nxituara pa prova konkrete, por është fakt se ky përzgjedhje personash ngre pyetje," thekson Shehiq. Elena Vladimirovna Afanaseva u godit nga sanksionet e Bashkimit Evropian në mars të vitit 2022, menjëherë pasi ajo dhe kolegët e tjerë në Këshillin e Federatës votuan pro ratifikimit të marrëveshjeve mes Rusisë dhe rajoneve të vetëshpallura separatiste në Donjeck dhe Luhansk. Sipas Brukselit, këto veprime përbënin një sulm të drejtpërdrejtë ndaj sovranitetit, integritetit territorial dhe pavarësisë së Ukrainës. Për të njëjtat motive, ndaj saj u aplikuan masa ndëshkimore nga Londra, kurse në shtator të po atij viti, Departamenti Amerikan i Thesarit e futi zyrtarisht në listën e personave të sanksionuar. Gjatë viteve të fundit, Afanaseva ka qenë tejet aktive në takimet dhe kontaktet e nivelit të lartë mes Moskës, zyrtarëve serbë dhe përfaqësuesve të entitetit serb të Bosnjës, Republika Sërpska. Vetëm pak muaj para nisjes së fushatës zgjedhore në Bosnje dhe Hercegovinë, ajo mori pjesë në një tryezë të posaçme diskutimi në kryeqytetin rus, ku ishin të pranishëm deputetë nga pozita dhe opozita e Kuvendit Popullor të Republika Sërpskës.