Hije të së kaluarës në prag të zgjedhjeve në Serbi: Fjalët e Daçiqit për Prizrenin rikthejnë retorikën nacionaliste

Deklarata e zëvendëskryeministrit serb Ivica Daçiq, se “herët a vonë flamuri serb do të valojë mbi Prizren”, e bërë gjatë një tubimi elektoral në Rashkë më 7 tetor 2026, është shumë më tepër se një provokim nacionalist! Ajo është shprehje e një politike që vazhdon ta trajtojë Kosovën si territor për t’u rikthyer nën kontrollin e Beogradit, duke shpërfillur realitetin politik, sovranitetin e saj dhe pasojat tragjike të luftërave të viteve ’90. Kjo deklaratë merr një peshë edhe më të madhe për shkak të kontekstit politik në të cilin është bërë: zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi. Në prag të këtyre zgjedhjeve, Kosova po përdoret sërish si instrument mobilizimi elektoral, ndërsa retorika nacionaliste dhe antishqiptare po rikthehet në qendër të garës politike. Pritshmëritë janë se forcat më ekstreme nacionaliste mund të fitojnë më shumë vota dhe ndikim në parlament, duke krijuar presion të ri mbi presidentin Aleksandar Vuçiq dhe mbi vetë Daçiqin për ta ashpërsuar diskursin ndaj Kosovës dhe shqiptarëve. Kur një politikan i nivelit të lartë shtetëror flet për vendosjen e flamurit të shtetit të tij mbi një qytet të një shteti fqinj, nuk kemi të bëjmë me një shprehje të zakonshme të nostalgjisë historike! Realisht kemi të bëjmë me një pretendim territorial që, në rrethanat e Ballkanit, bart një ngarkesë të rëndë politike dhe të sigurisë! Prizreni nuk është trofe lufte, as objekt i ambicieve ekspansioniste të askujt! Ai është qytet i Republikës së Kosovës, me identitetin, historinë dhe dinjitetin e vet! Prandaj, deklarata e Daçiqit duhet të merret seriozisht, jo sepse ajo dëshmon se Serbia ka vendosur të nisë një luftë të re, por sepse tregon se ideja e dominimit territorial nuk është zhdukur nga diskursi i një pjese të rëndësishme të elitës politike serbe. Vazhdimësia e politikës së Millosheviqit Ivica Daçiqi nuk është një komentues periferik, të cilit mund t’i atribuohen deklarata pa përgjegjësi shtetërore! Ai është politikan me përvojë të gjatë në institucionet e Serbisë dhe udhëheqës i Partisë Socialiste të Serbisë, subjektit politik të themeluar nga Slobodan Millosheviqi. Kjo lidhje politike dhe historike e bën deklaratën e tij edhe më domethënëse. Millosheviqi e shndërroi nacionalizmin serb në instrument të mobilizimit politik dhe të projekteve territoriale, të cilat kontribuuan në shpërbërjen e përgjakshme të Jugosllavisë. Luftërat, spastrimi etnik, dëbimet masive dhe krimet e kryera në emër të ambicieve nacionaliste lanë plagë të thella në ndërgjegjen e popujve të Ballkanit! Kosova e përjetoi këtë politikë në mënyrën më të rëndë! Represioni sistematik, dëbimi i qindra mijëra shqiptarëve gjatë luftës së viteve 1998–1999 dhe ndërhyrja e NATO-s janë pjesë e një historie që nuk mund të fshihet me retorikë zgjedhore. Prandaj, kur Daçiqi flet për flamurin serb mbi Prizren, kujtesa historike nuk lejon që fjalët e tij të trajtohen si shaka politike! Ato rikthejnë frikën se, pavarësisht ndryshimeve formale në institucionet dhe udhëheqjen serbe, disa prej premisave të politikës së vjetër vazhdojnë të përdoren për të mobilizuar elektoratin. Megjithatë, duhet bërë një dallim i domosdoshëm: trashëgimia politike e Millosheviqit nuk nënkupton se çdo qytetar serb pajtohet me këtë ideologji! Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi nuk janë vetëm një garë për numra dhe mandate. Ato zhvillohen në një klimë të polarizuar, ku çështja e Kosovës po përdoret si simbol i identitetit kombëtar dhe si mjet për të shmangur debatet