Retorika e rrezikshme e Beogradit dhe apeli nga Gjermania: Si mund t'i japë fund BE-ja tendencave destabilizuese të Serbisë

Valëzimi i paralajmëruar i flamurit serb në Prizren, sipas paralajmërimeve të fundit nga zyrtarë dhe njohës të zhvillimeve politike, ka riaktualizuar frikën e rikthimit të diskursit nacionalist të Beogradit ndaj Kosovës. Kjo deklaratë ka nxitur reagimin e ashpër të ish-ministrit gjerman për Evropën, Michael Roth, i cili ka ngritur alarmin mbi rreziqet e këtyre politikave, duke kërkuar ndalimin e fondeve evropiane për Serbinë. Në një prononcim për opinionin publik, profesori Nijazi Halili ka analizuar këtë situatë, duke vënë në dukje se deklaratat e tilla nuk përfaqësojnë thjesht fjalë boshe, por përbëjnë synime të qarta nacionaliste që cenojnë drejtpërdrejt sovranitetin e shtetit të Kosovës. Ai i ka bërë thirrje Bashkimit Evropian që të adoptojë një qasje më unike dhe vendimtare ndaj Serbisë, duke mos lejuar që gjuha kërcënuese të mbetet pa ndëshkim. “Deklarata e Ivica Daçiqit se flamuri serb do të valojë një ditë mbi Prizren është dëshmi e një diskursi politik që vazhdon ta sfidojë sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës. Këto nuk janë deklarata të pafajshme, por mesazhe nacionaliste që ushqejnë pretendime territoriale dhe rrezikojnë stabilitetin në rajon”, ka theksuar Halili. Duke e vlerësuar qëndrimin e Michael Roth se politika e tillë rrezikon ta fusë rajonin në konflikt, profesori sugjeron që ky shqetësim të trajtohet me seriozitetin maksimal, pavarësisht se një përplasje e re nuk konsiderohet si e pashmangshme. Sipas tij, rreziku real fshihet pas normalizimit të gjuhës luftënxitëse dhe mungesës së një përgjigjeje institucionale nga ndërkombëtarët ndaj pretendimeve që vënë në pikëpyetje kufijtë e njohur ndërkombëtarisht. “Paralajmërimi i Michael Roth se një politikë e tillë mund të çojë drejt luftës duhet marrë seriozisht. Kjo nuk do të thotë se lufta është e pashmangshme, por se retorika kërcënuese, kur tolerohet dhe nuk shoqërohet me pasoja, mund të krijojë terren për veprime destabilizuese. Paqja nuk mund të garantohet duke mbyllur sytë para deklaratave që vënë në pikëpyetje kufijtë dhe sovranitetin e një shteti”, ka shtuar ai. Në vijim të analizës së tij, Halili ka vënë theksin te përgjegjësia institucionale e Brukselit, duke kërkuar që Bashkimi Evropian të mos mjaftohet vetëm me deklarata formale shqetësimi, por të ndërmarrë hapa të prekshëm për të disiplinuar sjelljen politike të Serbisë. Si një nga zgjidhjet më efikase, ai ka përmendur lidhjen e fondeve dhe procesit eurointegrues me sjelljen e Serbisë në raport me fqinjët. “Përgjegjësia e Bashkimit Evropian është të kalojë nga deklaratat e shqetësimit në një politikë konkrete të kushtëzimit dhe llogaridhënies. Nëse Serbia vazhdon me një retorikë të tillë, BE-ja duhet të shqyrtojë masa konkrete, përfshirë kushtëzimin e fondeve evropiane dhe të përfitimeve nga procesi i integrimit. Nuk mund të kërkohet nga Kosova të dëshmojë vazhdimisht përkushtim ndaj dialogut, ndërkohë që deklaratat destabilizuese nga Beogradi kalojnë pa pasoja të krahasueshme”, ka vijuar profesor Halili. Në këtë kuadër, ai ka shtuar se standardet e BE-së duhet të jenë të barabarta për të gjithë aktorët rajonalë, duke pamundësuar që Serbia të përfitojë nga procesi i integrimit pa treguar vullnet të vërtetë për fqinjësi të mirë. Për më tepër, ai nënvizon se pranimi i sovranitetit të Kosovës përbën një parakusht të panegociueshëm për çdo përparim të mëtejshëm të Serbisë drejt familjes evropiane. “Serbia duhet ta kuptojë se rruga drejt Bashkimit Evropian kalon përmes respektimit të fqinjëve, heqjes dorë nga pretendimet territoriale dhe angazhimit të sinqertë për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën”, ka përfunduar ai.