Kriza e karburantit: Putin i hap dritën jeshile furnizimeve për SHBA-në, reagon ashpër Zelensky

Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, i ka shprehur homologut të tij amerikan, Donald Trump, gatishmërinë e plotë të Moskës për të zgjeruar dërgesat e naftës dhe nënprodukteve të saj drejt Shteteve e Bashkuara dhe tregut global. Kjo lëvizje vjen në një kohë kur tregu po përballet me një krizë të thellë energjetike, të shkaktuar nga konflikti i hapur me Iranin. Sipas njoftimit të bërë publike nga vetë Trump, pala ruse ka rënë dakord që të vërë menjëherë në dispozicion mbi 300 mijë tonë naftë, ndërsa nga ana e tij, Kremlini ka konfirmuar angazhimin për të përmbushur nevojat e tregut amerikan dhe ndërkombëtar. Kjo marrëveshje ka sjellë menjëherë reagimin e ashpër të kreut të shtetit ukrainas, Volodymyr Zelensky, i cili ka ngritur alarmin se fondet shtesë nga eksportet energjetike do t'i japin Rusisë mundësinë të financojë luftën. Gjatë një bisede telefonike të zhvilluar të premten, më 9 tetor, dy udhëheqësit diskutuan hollësisht rreth kuotave të energjisë. Bazuar në të dhënat e paraqitura nga presidenti amerikan, pas dërgesës së menjëhershme prej 300 mijë tonësh, është parashikuar që në nëntor të dërgohen edhe 500 mijë tonë të tjerë, për të vijuar më pas me një milion tonë dhe rreth tre milionë tonë të tjerë në të ardhmen e afërt, në varësi të ecurisë dhe kapacitetit të rafinerive ruse. Zëvendëskryeministri rus, Alexander Novak, konfirmoi se Moska është plotësisht e përgatitur të nisë dërgesat shtesë për SHBA-në dhe shtetet e tjera që gjatë muajit tetor. Eksportet pritet të intensifikohen gjatë nëntorit dhe dhjetorit, ndërkohë që rafineritë vendase pritet të rikthehen gradualisht në kapacitet të plotë pas përfundimit të punimeve të planifikuara të mirëmbajtjes. Edhe i dërguari i posaçëm i Kremlinit, Kirill Dmitriev, e vlerësoi pozitive këtë partneritet të ri energjetik, duke theksuar se ai do të sjellë efekte pozitive në shkallë globale. Nga ana e tij, Trump e arsyetoi marrëveshjen si një hap thelbësor drejt uljes së çmimeve të karburantit, duke shtuar se rritja e importeve nga Rusia, e kombinuar me kontrollin që SHBA-ja pretendon se ushtron në Ngushticën e Hormuzit, do të ndikojë në rënien e shpejtë të çmimeve deri në nivele rekord. Kreu i Shtëpisë së Bardhë nënvizoi se frenimi i kostove të energjisë mbetet prioritet kryesor për administratën e tij, duke përmendur në veçanti ndihmën që kjo do t'i japë fermerëve, blegtorëve dhe transportuesve rrugorë. Në të njëjtin kontekst, ai rikonfirmoi vendosmërinë e Uashingtonit për të penguar Iranin që të pajiset me armatim bërthamor. Kjo marrëveshje lidhet ngushtë me presionin e jashtëzakonshëm që po kalon tregu i brendshëm i karburanteve në SHBA. Të dhënat tregojnë se çmimet e naftës në tregun amerikan janë rritur me rreth 70 për qind që nga shpërthimi i konfliktit me Iranin, duke arritur kuotën e 6.28 dollarëve për galon. Ky shtrenjtim ka rënduar ndjeshëm sektorin e transportit, prodhimin bujqësor dhe faturat e ngrohjes, duke rritur presionin inflacionist mbi familjet dhe sipërmarrjet. Këtyre përpjekjeve të Uashingtonit u shtohet edhe vendimi i mëparshëm i vendeve të G7-ës për të zhbllokuar 100 milionë fuçi naftë nga rezervat e tyre strategjike. Megjithatë, ndikimi i vërtetë i naftës ruse në treg do të varet nga koha e realizimit të dërgesave, gjendja e rafinerive dhe ecuria e përgjithshme e ekonomisë botërore. Në krahun tjetër, presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka kritikuar ashpër këtë pakt, duke theksuar se lejimi i Rusisë për të shitur vëllime më të mëdha të produkteve të naftës në tregun amerikan do t'i sigurojë Moskës burime të reja financiare për të ushtruar agresionin në Ukrainë. "Dhuratat për Putinin nuk do të sjellin paqe apo ndonjë përfitim për botën e civilizuar", shkroi Zelensky në platformën X. Ai paralajmëroi gjithashtu se këto të ardhura nga energjia do të shkojnë direkt për të mbështetur operacionet ushtarake të Kremlinit, duke rrezikuar kështu përpjekjet diplomatike për zgjidhjen e konfliktit. Sipas tij, lejimi i Rusisë për të tregtuar produkte nafte përbën një investim të drejtpërdrejtë në vazhdimin e luftës dhe terrorit.