Kriza me Iranin trondit tregjet globale: Çmimi i naftës shënon rritje të ndjeshme mbi 102 dollarë për fuçi

Tregjet ndërkombëtare të energjisë kanë reflektuar menjëherë tensionet e reja gjeopolitike, pasi çmimi i naftës bruto Brent ka kapërcyer shifrën e 102 dollarëve për fuçi gjatë ditës së enjte. Ky zhvillim vjen si pasojë e rikuperimit të humbjeve të mëparshme, të nxitura nga lajmet për një përshkallëzim të mundshëm të konfliktit në Lindjen e Mesme. Konkretisht, Brent-i ka regjistruar një rritje prej 2.64%, duke u kuotuar në 102.84 dollarë për fuçi në orët e para të mëngjesit, ndërkohë që nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) ka shënuar gjithashtu një ngjitje prej 2.3%, duke arritur në rreth 90 dollarë për fuçi. Vala e rritjes së çmimeve u diktua nga raportimet se administrata e udhëhequr nga presidenti Donald Trump i ka kërkuar Pentagonit të analizojë skenarët e mundshëm për ndërhyrje ushtarake kundër Iranit. Sipas burimeve pranë këtyre zhvillimeve, një operacion i tillë armiqësor mund të ndodhë përpara zhvillimit të zgjedhjeve të mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara, të planifikuara për muajin nëntor. Këto sinjale kanë amplifikuar ndjeshëm klimën e pasigurisë në bursat energjetike, ku çdo incident i mundshëm rrezikon të dëmtojë infrastrukturën kritike dhe linjat detare të transportit në Gjirin Persik. Për më tepër, skenari i furnizimit global është rënduar edhe nga situata emergjente në Gjirin e Meksikës. Si pasojë e Stuhisë Tropikale Isaia, prodhuesit vendorë janë detyruar të shkurtojnë prodhimin me mbi 510 mijë fuçi naftë bruto në ditë, një vëllim që përbën rreth 25 për qind të prodhimit total të këtij rajoni. Në një zhvillim tjetër, eksportet e arit të zi nga Lindja e Mesme kishin nisur një rikuperim gradual drejt niveleve të paraqitura para luftës. Megjithatë, kjo tendencë mbetet jashtëzakonisht e brishtë për shkak të rrezen e rrezikut nga sulmet e drejtuara ndaj anijeve cisternë që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit. Si një nga arteriet më jetike të transportit të energjisë në shkallë globale, çdo bllokim apo incident serioz në Ngushticën e Hormuzit kërcënon drejtpërdrejt rrjedhën e furnizimit dhe nxit rritjen e mëtejshme të çmimeve. Paralelisht, tensionet në rajon mbeten në nivele kritike. Rebelët Huthi, të cilët gëzojnë mbështetjen e Teheranit, kanë ndërmarrë sulme të reja ndaj shënjestrave brenda territorit të Arabisë Saudite, duke sjellë si kundërpërgjigje një valë të re bombardimesh ajrore nga koalicioni i udhëhequr nga Riadi mbi pozicionet e tyre në Jemen. Në dritën e këtyre ngjarjeve, tregjet botërore të energjisë mbeten në alarm maksimal dhe jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj çdo lëvizjeje ushtarake, duke pasur parasysh pasojat e drejtpërdrejta që ato mund të kenë në prodhimin, eksportet dhe logjistikën ndërkombëtare të naftës.