Zgjedhjet e Serbisë: Qytetarët me të drejtë vote nga Kosova do t'i drejtohen kutive në territorin serb

Komisioni Republikan i Zgjedhjeve i Serbisë (KRZ) ka zyrtarizuar 19 lista zgjedhore për zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare të planifikuara për 25 tetor, duke përcaktuar njëkohësisht se qytetarët me të drejtë vote që jetojnë në Kosovë do të mund të votojnë në Vranjë, Rashkë, Kurshumli dhe Tutin. Sipas vendimit të KRZ-së, procesi i votimit për këtë kategori zgjedhësish do të organizohet tërësisht jashtë territorit të Kosovës. Votuesit nga rajoni i Gjilanit dhe pjesa lindore do të votojnë në Vranjë, ndërsa ata nga veriu i vendit kryesisht në Rashkë. Për pjesën qendrore të Kosovës është caktuar Kurshumli, kurse banorët e Pejës, Prizrenit dhe rajoneve përreth do të votojnë në Tutin. Përjashtim bëjnë banorët e Zubin Potokut, të cilët po ashtu do t'i drejtohen qendrave të votimit në Tutin e jo në Rashkë. Kryetari i Komisionit Republikan të Zgjedhjeve, Vladimir Dimitrijeviq, bëri të ditur se vendndodhjet e sakta të qendrave të votimit do të përcaktohen përfundimisht deri më 7 tetor, në bashkëpunim të ngushtë ndërmjet komisioneve lokale zgjedhore dhe autoriteteve kompetente të këtyre komunave. Kjo mënyrë e organizimit pason praktikat e mëparshme. Autoritetet e Kosovës këmbëngulin se çdo proces i votimit për zgjedhjet serbe brenda territorit të Kosovës nuk mund të zhvillohet pa një dakordësim paraprak ndërmjet dy shteteve. Sipas qëndrimit zyrtar të Prishtinës, votimet e tilla jashtë Zyrës Ndërlidhëse të Serbisë në Prishtinë kërkojnë domosdoshmërisht një marrëveshje dypalëshe ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Ky mekanizm shënon një kthesë të qartë nga praktikat e mëparshme, kur Misioni i OSBE-së në Kosovë angazhohej në grumbullimin e fletëvotimeve dhe transportimin e tyre në Serbi për numërim. Modeli i vjetër u ndërpre në vitin 2022, dhe që prej atij momenti, votuesit nga Kosova detyrohen të udhëtojnë në qytete të ndryshme të Serbisë për të ushtruar të drejtën e tyre qytetare. Krahas kësaj, KRZ-ja miratoi edhe planin për qendrat e votimit në diasporë. Për dallim nga zgjedhjet e kaluara kur funksiononin 81 qendra, për datën 25 tetor janë parashikuar gjithsej 93 qendra votimi. Në garën për këto zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare janë regjistruar 19 lista, ndërkohë që njëra prej tyre është tërhequr më vonë. Ndër më kryesoret spikasin lista e koalicionit rreth SNS-së, “Aleksandar Vuçiq – Serbia e Bashkuar”, ajo e SPS-së, “Ivica Daçiq – Faktor stabiliteti”, “Lista e Studentëve – Studentët fitojnë”, si dhe blloku opozitar “Serbia Evropiane”. Në këtë proces garojnë edhe disa subjekte që përfaqësojnë pakicat kombëtare. Nën numrin rendor 17 është zyrtarizuar “Koalicioni Shqiptar”, i cili përbëhet nga Partia për Veprim Demokratik, Alternativa për Ndryshim, Partia Demokratike, Partia Demokratike e Shqiptarëve, Lëvizja për Procesin Demokratik, Lëvizja për Reforma, si dhe Bashkimi Demokratik i Shqiptarëve. Ky subjekt gëzon statusin e listës së pakicës kombëtare dhe garon me një total prej 10 kandidatësh, kurse publikimi i listës përfundimtare zgjedhore pritet të bëhet jo më vonë se data 9 tetor.