Gjendje alarmi në Bashkimin Evropian: Po planifikohet reagimi ndaj një sulmi hibrid me viktima

Në qarqet e larta diplomatike të Bashkimit Evropian janë intensifikuar debatet mbi modalitetet e reagimit institucional në rast se një sulm hibrid do të prodhonte një bilanc tragjik me humbje jetësh. Sipas burimeve diplomatike dhe zyrtarëve të lartë të bllokut, ky shqetësim është shndërruar në një nga temat më urgjente gjatë javëve të fundit. Këto alarme u ngritën ndjeshëm pas ngjarjeve të muajit gusht, kur u zbulua një tentativë për sulm me dronë të ngarkuar me eksploziv në aeroportin gjerman Leipzig/Halle. Autoritetet në Gjermani e kanë lidhur drejtpërdrejt këtë incident me Moskën, ndërsa kryetarja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka theksuar se një sulm i tillë, nëse do të kurorëzohej me sukses, do të kishte shkaktuar pasoja katastrofike dhe viktima të shumta. Diskutime të mbyllura mes vendeve anëtare Përfaqësuesit e 27 shteteve anëtare kanë zhvilluar takime sekrete nën masa të rrepta sigurie, ku pjesëmarrësit janë detyruar të dorëzojnë telefonat celularë dhe të lënë jashtë bashkëpunëtorët e tyre. Sipas dëshmisë së dy diplomatëve evropianë, gjatë një prej këtyre mbledhjeve është analizuar në detaj skenari i një sulmi hibrid me pasoja të rënda fatale për njerëzit. Edhe pse Bashkimi Evropian posedon mekanizma ekzistues për përballimin e sfidave hibride – duke përfshirë koordinimin kundër sulmeve kibernetike, akteve të sabotimit, ndërhyrjeve elektorale dhe formave të tjera të veprimit poshtë pragut të luftës së hapur ushtarake – një krizë me dhjetëra viktima do të kërkonte një dimension krejtësisht tjetër reagimi, shumë më të shpejtë dhe të unifikuar. “Duhet të jemi të përgatitur për diçka serioze”, ka theksuar një diplomat evropian, duke shtuar se rasti i Leipzigut dëshmon qartë se një skenar me pasoja fatale nuk mbetet më thjesht një hipotezë akademike. Një varg incidentesh rrit alarmet në Evropë Klima e tensionit në Bruksel ushqehet nga një seri ngjarjesh që si BE-ja ashtu edhe NATO i klasifikojnë si pjesë të strategjisë së kërcënimeve hibride. Kjo pasqyrë përfshin fluturime të dyshimta dronësh, zjarrvënie të qëllimshme në infrastrukturë kritike, tentativa për vendosjen e lëndëve plasëse në nyje transporti dhe shkelje të përsëritura të hapësirës ajrore të vendeve evropiane. Brukseli ka fajësuar vazhdimisht Kremlinin për intensifikimin e operacioneve të fshehta, sabotazheve, sulmeve kibernetike dhe fushatave dezinformuese ndaj vendeve anëtare që nga fillimi i agresionit rus në Ukrainë. Nga ana e saj, Moska i ka hedhur poshtë në mënyrë të përsëritur këto akuza. Teija Tiilikainen, drejtoreshë e Qendrës Evropiane të Ekselencës për Kundërvënien ndaj Kërcënimeve Hibride, ka paralajmëruar se përdorimi i mjeteve gjithnjë e më agresive për të testuar kufijtë e durimit të shteteve evropiane rrit ndjeshëm rrezikun e shkaktimit të viktimave. Si mund të reagojë BE-ja? Në qendër të këtyre diskutimeve strategjike janë hapat praktikë që do të ndërmerreshin në orët e para pas një goditjeje të rëndë. Ndër opsionet që po vlerësohen janë dislokimi i menjëhershëm i ekipeve të reagimit të shpejtë, zhbllokimi i fondeve emergjente të BE-së për shtetin e dëmtuar dhe transmetimi i një mesazhi të përbashkët publik nga krerët e institucioneve evropiane. Megjithatë, një dilemë kyçe mbetet e pazgjidhur: kush do të mbajë autoritetin kryesor për të drejtuar dhe koordinuar këtë reagim? Përplasja e mundshme me rolin e NATO-s Ky debat ka ngritur shqetësime në disa kryeqytete evropiane, të cilat ruajnë rezervat se një angazhim i tillë mund të çojë në mbivendosje kompetencash me fushën e veprimit që tradicionalisht i takon NATO-s.