Kriza në Kosovë: Ekonomistja Justina Shiroka Pula zgjidhet presidente në minutën e fundit

Parlamenti i Kosovës ka zgjedhur ekonomisten dhe akademiken Justina Shiroka Pulën në krye të shtetit, përmes një seance maratonë të mbajtur gjatë orëve të vona të natës, duke shmangur kështu rrezikun e zgjedhjeve të parakohshme kushtetuese. Kjo zgjedhje, e realizuar të martën vonë, shënon një kthesë të rëndësishme në ngërçin politik që kishte mbërthyer vendin për më shumë se 19 muaj, periudhë e shoqëruar edhe me dy cikle zgjedhjesh parlamentare. Pak para këtij votimi vendimtar, deputetët votuan gjithashtu një projektligj që synon kufizimin e kompetencave të Dhomave të Specializuara me seli në Hagë të Holandës, institucion i mandatuar për trajtimin e krimeve të luftës të atribuara Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) gjatë konfliktit të viteve 1998-1999 kundër regjimit serb. Në këtë seancë të jashtëzakonshme, Shiroka Pula mori 81 vota nga gjithsej 120 ulëse sa ka Kuvendi. Ndërkohë, jashtë ndërtesës legjislative, një masë e madhe protestuesish ishte tubuar për të kërkuar miratimin e ligjit që frenon autoritetin e gjykatës ndërkombëtare. Derëparaprakisht duke shërbyer si kryetare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, Shiroka Pula bëhet gruaja e tretë që mban postin presidencial që nga shpallja e pavarësisë. Ajo erdhi si një figurë konsensuale e propozuar në çastet e fundit, e mbështetur si nga Lëvizja Vetëvendosje në pushtet, ashtu edhe nga Partia Demokratike e Kosovës si subjekti më i madh opozitar. Edhe pse posti i presidentit në Kosovë ka kryesisht karakter ceremonial, ai mban peshë thelbësore në politikën e jashtme dhe udhëheqjen supreme të forcave të armatosura. Ajo do të ketë për detyrë dekretimin e ligjit për kufizimin e kompetencave të gjykatës së Hagës që ai të hyjë në fuqi. Gjatë fjalimit të saj të parë pas betimit solemn, Shiroka Pula u shpreh: “Sot, me nder të madh dhe përgjegjësi të plotë, pranoj detyrën e Presidentes së Republikës së Kosovës”. “Ky mandat nuk i përket vetëm një personi, ai u përket qytetarëve tanë, institucioneve tona dhe shtetit për të cilin kanë sakrifikuar shumë breza”, shtoi ajo. Ngritja e saj në krye të shtetit pason valën e protestave dyjavore, të cilat shpërthyen pas vendimit të gjykatës në Hagë që dënoi me burgim prej 13 deri në 25 vjet katër ish-udhëheqës të UÇK-së, mes të cilëve edhe ish-presidentin Hashim Thaçi. Në opinionin publik dhe politik në Kosovë, këto aktgjykime janë cilësuar si të padrejta, me argumentin se UÇK-ja e udhëhequr dikur nga Thaçi ka zhvilluar një luftë mbrojtëse kundër shtypjes serbe, çka ka ngjallur frikën se vendimet mund të cënojnë pastërtinë e luftës për liri. Konflikti i armatosur në Kosovë la pas mbi 13,000 viktima, kryesisht pjesëtarë të komunitetit shqiptar, ndërsa afërsisht 1 milion qytetarë u dëbuan me dhunë nga vatrat e tyre gjatë luftimeve.