Alarmi për sigurinë ushqimore: Si po kalon mishi i Brazilit në Shqipëri përmes Kosovës?

Importet e mishit përmes vendeve të treta, diferencat e çuditshme të çmimeve dhe mospërputhjet e dukshme në sasitë e deklaruara kanë sjellë në vëmendje rreziqet e mundshme për sigurinë ushqimore dhe garën e pandershme në tregun vendas. I ftuar në emisionin “Alert” në News24, drejtori ekzekutiv i organizatës Albanian Food Industry (AFI), Alban Zusi, ka bërë thirrje urgjente drejt institucioneve përgjegjëse që të nisin verifikimet për origjinën, gjurmueshmërinë dhe rrugën që ndjekin produktet e mishit që hyjnë në territorin shqiptar duke kaluar nga Kosova. Sipas kreut të AFI-së, shqetësimi kryesor nuk qëndron te fakti se produkti vjen nga Brazili, por tek dyshimet se ai mund të qarkullojë përmes kanaleve të pakontrollueshme dhe pa lënë gjurmë zyrtare. “Fenomeni është i njohur për të futur në Bashkimin Evropian produkte nga vende që nuk janë të lejuara, por i fusin nga vende të treta. Marrim mish derri me origjinë nga Brazili, përmes një vendi me shumicë myslimane si Kosova dhe kjo lë vend për të hetuar. Mund të kemi problematika në sigurinë ushqimore”, deklaroi Zusi. Ai sqaroi se një mall i importuar nga shteti latin nuk përbën domosdoshmërisht rrezik shëndetësor në vetvete, por problematike mbetet mënyra e transportit ndërkufitar dhe mungesa e garantimit të zinxhirit të gjurmueshmërisë. “Jo gjithmonë mund të themi që mishi nga Brazili është i pasigurt. Shqetësimi është se edhe kur produkti kalon përmes kanaleve joformale, ky është problem i madh”, shtoi ai gjatë intervistës. Një tjetër pikë kritike e ngritur gjatë emisionit ka të bëjë me politikën e çmimeve. Zusi bëri të ditur se bizneset dhe importuesit shqiptarë kanë ngritur shqetësimin se mallrat që vijnë nga vendi fqinj dalin në tregun tonë me vlera monetare dukshëm më të ulëta sesa kostot reale të importit. “Prodhuesit ankohen se nga Kosova vijnë produkte shumë të ulëta, më të ulëta se normalja. Diçka ndodh që ky produkt hyn nga Kosova. Vihemi përballë një dëmtimi ekonomik dhe konsumatori përballet me një situatë të pasigurt. Operatorët kosovarë nuk janë më të fuqishëm se shqiptarët. Ne kemi port, ata kanë kosto shtesë. Këtu ka anomali dhe duhet analizuar nga strukturat”, u shpreh ai. Sipas tij, këto luhatje të çmimeve duhet të funksionojnë si një kambanë alarmi për autoritetet shtetërore, të cilat duhet të kontrollojnë me imtësi dokumentacionin, origjinën dhe itinerarin e mishit para se ai të përfundojë në tryezat e konsumatorëve shqiptarë. Zusi u ndal gjithashtu te konkurrenca e ribërë padrejtësisht mes bizneseve vendase dhe atyre që shfrytëzojnë tregjet e vendeve të treta për furnizim. “Europa bllokoi Brazilin, pasi prodhuesit vendas thanë që nuk po trajtohemi në mënyrë të barabartë. Brazili përdor medikamente që Europa nuk i përdor dot. E kemi detyrë t’i ndërpresim këto lloj kanalesh, pasi operatorët kosovarë krijojnë avantazhe të pandershme ndaj operatorëve tanë”, tha ai. Në këtë kontekst, ai theksoi se paktet e tregtisë së lirë nuk duhet të shërbejnë kurrë si mbulesë për favore të pajustifikuara, sidomos kur bëhet fjalë për mallra që e kanë origjinën jashtë rajonit. “Marrëveshjet e tregtisë së lirë kanë kuptim sa kohë janë të ndershme. Në momentin që ka anomali, Kosova me pak kultivim të derrit ta furnizojë Shqipërinë nuk është normale”, u shpreh Zusi. Një tjetër aspekt që kërkon hetim të thelluar është krahasimi i shifrave ndërmjet sasive që hyjnë fillimisht për import dhe atyre që raportohen realisht në tregun tonë të brendshëm, ku rastet e mishit nga Tajlanda shërbejnë si një shembull i qartë i mospërputhjeve statistikore. “Nëse kanë hyrë 190 ton në Kosovë dhe janë bërë 284 ton në Shqipëri, do të thotë se ka problem. Nga kanë ardhur, cila është origjina e tyre? Dhe nuk e dimë nëse 190 ton janë nga Tajlanda”, përfundoi ai.