Operacion i lartë sigurie: Mali i Zi ekstradon në SHBA 40-vjeçarin e akuzuar për sulme kibernetike në shkallë të gjerë

Autoritetet në Mal të Zi kanë finalizuar ekstradimin drejt Shteteve de Bashkuara të Amerikës të shtetasit iranian dhe turk, Amir Barati. 40-vjeçari akuzohet nga drejtësia amerikane për përfshirje në një skemë hakerimi shumëvjeçare, e cila dyshohet se ka operuar nën ndikimin dhe mbështetjen e Iranit dhe Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC). Vendimi zyrtar për transferimin e tij u mor nga Gjykata e Lartë në Podgoricë. Ndaj Baratit rëndojnë akuza të rënda në një gjykatë federale në Nju Jork, ku po ballafaqohet me procedurat penale për komplot me qëllim mashtrimi kompjuterik, ndërhyrje të paligjshme në sisteme dhe vjedhje të identitetit. Deri më tani, as Departamenti amerikan i Drejtësisë dhe as gjykata përkatëse në Nju Jork nuk kanë dhënë detaje shtesë mbi hapat e mëvonshëm proceduralë apo nëse i pandehuri ka dalë tashmë para togave të zeza. Administrata e Policisë së Malit të Zi sqaroi se operacioni i ekstradimit u krye më 1 tetor nga efektivët e Interpol-it në Podgoricë, me mbështetjen e Njësisë Speciale të Policisë. Sipas autoriteteve vendase, i ndaluari konsiderohej si një objektiv me profil tejet të lartë në fushën e krimit kibernetik dhe atij të organizuar ndërkombëtar. Barati kishte rënë në pranga më 25 qershor të këtij viti në qytetin bregdetar të Kotorrit, pas një aksioni të koordinuar mes zyrtarëve të Interpol-it në Podgoricë dhe Departamentit të Sigurisë në Kotor, me kërkesë të drejtpërdrejtë të autoriteteve amerikane dhe Byrosë Federale të Hetimit (FBI). Sipas dosjes hetimore të SHBA-ve, prej vitit 2013, i dyshuari ka vepruar si bashkëpunëtor i një strukture me bazë në Iran, duke marrë pjesë aktive në sulme kibernetike të përmasave të mëdha ndaj mbi 150 universiteteve amerikane. Dëmet e shkaktuara nga këto ndërhyrje llogariten në shifrën e mbi 3.4 miliardë dollarëve. Sipas të dhënave policore, informacionet e grabitura dhe qasja e siguruar në llogaritë e universiteteve janë shfrytëzuar në interes të IRGC-së dhe institucioneve të ndryshme brenda Iranit, përfshirë edhe vetë universitetet e atij vendi. Ky operacion suksesi dëshmon bashkëpunimin e ngushtë ndërmjet agjencive malazeze dhe atyre amerikane, ku gjatë tri viteve të fundit bashkëpunimi i ndërsjellë mes Interpol-it në Podgoricë dhe FBI-së ka rezultuar në kapjen e shtatë personave të shpallur në kërkim ndërkombëtar nga SHBA-ja. Rrjeti i hakerëve të lidhur me Teheranin Aktakuza e ngritur nga Departamenti amerikan i Drejtësisë vë në dukje se ky aktivitet kibernetik nisi në vitin 2013 përmes kompanisë iraniane Mabna Institute, e cila dyshohet se organizoi një rrjet hakerësh të specializuar në zhvatjen e të dhënave nga institucione akademike, korporata private dhe entitete shtetërore në mbarë botën. Për të depërtuar në sisteme, grupi përdorte metoda të sofistikuara të njohura si “spear-phishing”, përmes të cilave akademikë dhe studiues mashtroheshin për të dorëzuar kredencialet e tyre të hyrjes. Si pasojë e këtyre sulmeve, u cenua siguria e rreth 8,000 llogarive të postës elektronike të profesorëve në Shtetet e Bashkuara, Evropë dhe rajone të tjera. Prokurorët amerikanë pretendojnë se gjatë kësaj fushate keqdashëse janë vjedhur më shumë se 31 terabajt me materiale akademike dhe pronë intelektuale, të cilat më pas u vunë në dispozicion të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit. Edhe pse Barati nuk identifikohet si një nga krerët apo organizatorët kryesorë të këtij rrjeti, ai konsiderohet si një nga hakerët dhe bashkëpunëtorët kyç të angazhuar në strukturën e Mabna Institute.