Bllokimi institucional në prag: Albulena Haxhiu i drejtohet Kushtetueses për fatin e kompetencave presidenciale

Ushtruesja e detyrës së presidentit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka kërkuar zyrtarisht interpretim nga Gjykata Kushtetuese për të zbardhur se cili autoritet do t'i ushtrojë përgjegjësitë e kreut të shtetit pas skadimit të afatit gjashtëmujor, në rast se legjislativi dështon në zgjedhjen e presidentit të ri. Lajmi është konfirmuar nga Kabineti i Presidentes përmes një shkrese zyrtare më 6 tetor, pikërisht në ditën kur edhe përfundon afati kushtetues për zgjedhjen e kreut të ri të shtetit. Sipas këtij institucioni, kërkesa është dorëzuar në Gjykatën Kushtetuese një ditë më parë, më 5 tetor, duke u mbështetur në nenin 113, paragrafi 3, nënparagrafi 1 të aktit më të lartë juridik të vendit. Në përgjigjen e dhënë, thuhet se është kërkuar qartësim urgjent se si dhe nga kush do të drejtohen kompetencat e domosdoshme presidenciale pas kalimit të periudhës gjysmëvjeçare, kur vendi mbetet ende pa një president të zgjedhur zyrtarisht. Kjo situatë merr një peshë kritike, pasi sipas Kushtetutës, nëse Parlamenti nuk arrin të zgjedhë udhëheqësin e ri të shtetit deri në afatin e caktuar të 6 tetorit, ai shpërndahet automatikisht dhe vendi duhet të drejtohet drejt zgjedhjeve të parakohshme parlamentare brenda një afati prej 45 ditësh, një vendim ky i konfirmuar tashmë nga Kushtetuesja që prej muajit mars. Mirëpo, ky skenar prodhon një ngërç të re, pasi mbetet plotësisht e paqartë se kush do të ketë tagrin për të shpallur zgjedhjet e reja. Ndërkohë që Kushtetuta këtë autoritet ia beson ekskluzivisht presidentit, neni 90 përcakton qartë se ushtrimi i kësaj detyre nuk mund të zgjatet përtej kufirit prej gjashtë muajsh. Ky ngërç ligjor ka shtyrë Haxhiun që t'i drejtohet gjykatës për një sqarim meritor. Nga Kabineti i Presidentes theksojnë se përcaktimi i organit kompetent që do të veprojë në këto rrethana të jashtëzakonshme është thelbi i kërkesës së dorëzuar, me qëllim që të gjendet një dalje kushtetuese që garanton organizimin e zgjedhjeve brenda afateve ligjore. Duke arsyetuar këtë hap, Presidenca është thirrur fuqishëm në parimin e vijimësisë institucionale. Sipas tyre, dispozitat kushtetuese nuk duhet të lexohen të izoluara, por në ndërlidhje të ngushtë, në mënyrë që skadimi i një afati të mos bëjë të pamundur realizimin e detyrimeve të tjera vitale kushtetuese. Albulena Haxhiu mori detyrën e ushtrueses së detyrës së presidentes pas përfundimit të mandatit të paraardhëses së saj, Vjosa Osmani, e cila lëshoi postin më 4 prill. Megjithatë, korniza kushtetuese vendos një kufi të prerë kohor, duke mos lejuar që kjo pozitë të mbahet përtej gjashtë muajsh. Gjykata Kushtetuese ende nuk ka dalë me një vendim zyrtar lidhur me dilemat kushtetuese të ngritura nga zyra e Haxhiut, ndërkohë që pritet një përgjigje zyrtare për të konfirmuar pranimin dhe hapat e mëtejshëm të shqyrtimit të kësaj kërkese.