Votimet e parakohshme në Spanjë vënë në rrezik të madh të ardhmen dhe ekuilibrat politikë të Bashkimit Evropian

Një disfatë e mundshme e Pedro Sanchez në zgjedhjet e parakohshme spanjolle kërcënon seriozisht stabilitetin politik në Bashkimin Evropian. Ky zhvillim rrezikon t'i lërë socialistët dhe demokratët në një pozicion më të brishtë brenda Brukselit, duke i orientuar ata drejt një qasjeje më konfrontuese ndaj institucioneve evropiane. Në cilësinë e udhëheqësit të vetëm të majtë që udhëheq aktualisht një shtet madhor të BE-së, Sanchez ka funksionuar si një kundërpeshë e rëndësishme e qendrës së majtë përballë vendimmarrjes në Këshillin Evropian, ku mbizotëron qendra e djathtë. Ligjvënësit spanjollë përbëjnë delegacionin më të madh kombëtar të grupit të Socialistëve dhe Demokratëve (S&D) në Parlamentin Evropian. Sa herë që Sanchez arrin një kompromis në Këshill, eurodeputetët nga Spanja zakonisht kujdesen që ky qëndrim të përkrahet nga i gjithë grupi, pavarësisht kundërshtive të brendshme që mund të shfaqen. Kryeministri Sanchez ka shpallur zyrtarisht zgjedhje të parakohshme për datën 29 nëntor, pas dështimit në Parlament të miratimit të dy dekreteve kyçe për strehimin. Ndryshimi i mundshëm i qeverisë në Madrid do të cënonte ndjeshëm këtë arkitekturë të balancuar, sipas deklaratave të disa ligjvënësve të lartë të S&D. Sipas projeksioneve të sondazheve, drejtimi i vendit rrezikon të kalojë te Partia Popullore e qendrës së djathtë, e cila mund të mbështetet ose të bashkëpunojë me forcën e ekstremit të djathtë, Vox. “Mund të shfaqet një tundim për t’i shqyrtuar me shumë më tepër rezerva qëndrimet e Këshillit, nëse mungon një kryeministër socialist në krye të një shteti të madh”, u shpreh René Repasi, drejtues i delegacionit të SPD-së së Gjermanisë në Parlamentin Evropian. Një tjetër zyrtar i lartë i S&D theksoi se Sanchez ka luajtur një rol kyç në “peshimin” e drejtë të vendimeve në tryezën e liderëve. Mungesa e tij, sipas tij, do të destabilizonte aleancën e pashkruar mes S&D-së, liberalëve dhe Partisë Popullore Evropiane (PPE) të qendrës së djathtë, mbi të cilën mbështetet aktualisht Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, për të siguruar miratimin e nismave ligjore. “Nëse vendimet që dalin nga tryeza e krerëve të shteteve dhe udhëzimet që i jepen Komisionit priren nga konservatorizmi, atëherë motivimi i forcave progresiste për të qenë pjesë e kësaj mazhorance qeverisëse do të zbehet ndjeshëm”, deklaroi i njëjti ligjvënës, i cili preferoi të ruajë anonimatin për shkak të ndjeshmërisë së këtyre temave brenda grupit. Grupi i S&D ka pësuar një tkurrje të ndjeshme të ndikimit edhe në qarqe të tjera vendimmarrëse të Brukselit. Që prej zgjedhjeve evropiane të vitit 2024, të cilat e orientuan Parlamentin Evropian dukshëm drejt së djathtës, PPE ka arritur të kalojë disa paketa legjislative me ndihmën e fraksioneve të ekstremit të djathtë. Prania e socialistëve në ekzekutivet kombëtare dhe numri i komisionerëve të tyre janë zvogëluar, duke nxitur në vazhdimësi tensione dhe përpjekje të herëpashershme për të rivendosur urat e bashkëpunimit me PPE-në. Në rast të largimit të Sanchez nga pushteti, liderët e fundit të mbetur të qendrës së majtë do të ishin Mette Frederiksen në Danimarkë dhe Robert Abela në Maltë, ndërkohë që Magdalena Andersson po përpiqet të konsolidojë një qeveri në Suedi. Këto zgjedhje të parakohshme në Spanjë do të shërbejnë si kambana e parë e alarmit për një vit të ngarkuar me procese zgjedhore në vendet kyçe të BE-së, përfshirë Italinë, Poloninë dhe Francën, ku forca e ekstremit të djathtë, Tubimi Kombëtar, kryeson garën në sondazhe në prag të zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027. Ndërkohë, grupimet e ekstremit të djathtë në Bruksel po ushtrojnë presion të vazhdueshëm mbi PPE-në që të shfuqizojë çdo pengesë ndaj bashkëpunimit me to dhe të shkëpusë përfundimisht aleancat tradicionale me S&D. S&D, që përbën grupin e dytë për nga madhësia në Parlamentin Evropian, ka kërcënuar në mënyrë të përsëritur gjatë dy viteve të fundit se do t'i heqë mbështetjen politike Ursula von der Leyen, ndërsa disa nga anëtarët e tij kërkojnë një linjë më të ashpër ndaj politikave aktuale të BE-së. Iratxe García nga Spanja, e cila udhëheq këtë grup politik, ka arritur deri tani t'i mbajë deputetët spanjollë të bashkuar rreth kësaj linje, ndërsa ajo vetë përballet me një sfidë të re votimi.