Tensioni në Ngushticën e Hormuzit: Teherani peshon kundërpërgjigjen e Uashingtonit

Autoritetet iraniane po analizojnë me kujdes qëndrimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës lidhur me nismën e tyre për zhbllokimin e Ngushticës së Hormuzit, e cila luan një rol jetik për furnizimin global me naftë. Kjo nismë, e parashtruar nga diplomacia iraniane gjatë punimeve të Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Nju Jork, u bë e ditur nga ministri i Jashtëm Abbas Araghchi, ndërsa dokumenti amerikan ka mbërritur në duart e Teheranit përmes palëve ndërmjetësuese. Sipas zëvendësministrit të Jashtëm, Kazem Gharibabadi, këto qëndrime po kalojnë nëpër një filtër shqyrtimi brenda institucioneve iraniane. Ai shtoi se sapo të marrë trajtë qëndrimi zyrtar i Republikës Islamike, hapat e radhës do të ndërmerren përmes rrugëve zyrtare. Plani i paraqitur nga Irani përfshin një afat prej shtatë ditësh për rivendosjen e besimit dhe hapjen e kalimit detar, me kusht që Uashingtoni të pranojë disa kërkesa që lidhen me marrëveshjen e arritur në qershor. Këto kushte, sipas informacioneve të deritanishme, kërkojnë heqjen e rrethimit detar amerikan, zhbllokimin e fondeve iraniane, shfuqizimin e masave ndëshkuese ndaj eksporteve të naftës dhe ndalimin e çdo aktiviteti ushtarak në të gjitha frontet, përfshirë edhe Libanin. Në fund të muajit shtator, presidenti amerikan Donald Trump bëri të ditur se e kishte hedhur poshtë skenarin iranian për zhbllokimin e ngushticës brenda kësaj kohe. Megjithatë, zyrtarët në Teheran insistojnë se bisedimet përmes shteteve ndërmjetëse janë aktive. Burime diplomatike bëjnë me dije se ekziston një pajtim parimor mbi pikat e planit, por pengesa kryesore mbetet renditja e veprimeve dhe caktimi i palës që duhet të ndërmarrë hapin e parë. Pas kthimit nga Nju Jorku dhe një ndalesë në Doha, ministri Araghchi dorëzoi kundërpërgjigjen amerikane në kabinetin e presidentit Masoud Pezeshkian. Zëdhënësja e ekzekutivit, Fatemeh Mohajerani, konfirmoi pranimin e këtij dokumenti, pa hyrë në hollësi të përmbajtjes. Në fillim të tetorit, zëdhënësi i diplomacisë iraniane, Esmaeil Baghaei, deklaroi se Teherani ka komunikuar pikëpamjet e tij të gjera përmes ndërmjetësve dhe se do të shtojë elemente të tjera pas përfundimit të analizave. Ai nënvizoi se vëmendja kryesore e autoriteteve është garantimi i sigurisë në Hormuz dhe kthimi i situatës në normalitet, duke lënë mënjanë dosjen bërthamore. Kryetari i Kuvendit dhe njëkohësisht negociatori kryesor, Mohammad Baqer Qalibaf, theksoi se kalimi detar do të mbetet i mbyllur derisa të plotësohen të shtatë kërkesat e bazuara te memorandumit i Islamabadit. Ai paralajmëroi se koha e shtyrjeve dhe e kërkesave të njëanshme nga ana e SHBA-së ka marrë fund. Duke qenë se nëpër këtë arterie detare kalon rreth një e pesta e energjisë botërore, mbyllja ose kufizimi i saj që prej nisjes së konfliktit ka provokuar lëkundje të çmimeve të naftës dhe gazit, si dhe shqetësime për tregtinë ndërkombëtare. Ndërkohë që palët përdorin retorikë të ashpër publike, kontaktet diplomatike përmes Katarit dhe aktorëve të tjerë vazhdojnë të mbeten të hapura.