Zgjedhjet në Bosnje: Qytetarët drejt kutive mes aspiratave për Bashkimin Evropian dhe rrezikut të ndarjes

Qytetarët e Bosnjë dhe Hercegovinës po u drejtohen kutive të votimit këtë datë, 4 tetor, për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre në strukturat e ndryshme të sistemit kompleks politik të vendit. Ndërkohë që një pjesë e kandidatëve kanë vënë theksin te përshpejtimi i rrugëtimit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian dhe në NATO, figura e njohur e serbëve të Bosnjës, Millorad Dodik, ka udhëhequr një fushatë me ngjyrime haptazi separatiste. Edhe pse vetë Dodiku nuk figuron në asnjë prej fletëvotimeve për shkak të ndalimit që i është bërë për të mbajtur funksione publike, imazhi i tij dominojnë billbordet anekënd entitetit të Republikës Sërpska, dëshmi e ndikimit të tij ende të fuqishëm në atë zonë. Procesi zgjedhor përfshin zgjedhjen e presidencës qendrore trepalëshe dhe parlamentit kombëtar, përkrah atyre për legjislaturat rajonale. Kjo strukturë e ndërlikuar shtetërore e ka burimin tek Marrëveshja e Dejtonit, marrëveshje kjo që i dha fund konfliktit të përgjakshëm të viteve 1990. Tensioni është rikthyer në pah edhe prej ngjarjeve të fundit, ku përfshihen ndarja nga jeta e ish-komandantit ushtarak të serbëve të Bosnjës, Ratko Mlladiq – i dënuar për gjenocid nga tribunali i Hagës për krimet e kryera gjatë luftës – si dhe ceremonia e varrimit me nderime të larta që iu rezervua atij në Beograd. “Shpresat e mia i kam te fakti se brezat e rinj që po vijnë janë shumë më të zgjuar se ne që ishim ndonjëherë. Vetëm shpresoj që ata të mos mbartin të njëjtin lloj frike që kemi ne, frikën që na ka bërë të tërhiqemi në kampet tona kombëtare për më shumë se 30 vjet tani”, u shpreh më 4 tetor Suzana Saçiq, banore e Sarajevës. Nga ana e tij, një tjetër qytetar nga qendra administrative e Republikës Sërpska, Banjallukë, Lubisha Açimoviq, u tregua më skeptik: “Nuk pres ndonjë ndryshim drastik këtu. Në thelb, ne jemi një shoqëri që është mësuar me këtë lloj politike”. Gjatë tubimeve të tij elektorale, Dodiku bëri thirrje publike për zhdukjen e kufirit mes Republikës Sërpska dhe Serbisë, ndërkohë që zëra të tjerë nacionalistë nuk e kanë fshehur dëshirën për një bashkim me Serbinë. Përveç ndasive politike që vazhdojnë të mbajnë gjallë frymën e konfliktit të kaluar, një risi në këto zgjedhje ka qenë përdorimi i verifikimeve biometrike dhe i skanerëve të fletëvotimeve. Këto pajisje të reja shkaktuan disa vonesa në hapjen e disa qendrave të votimit për shkak të vështirësive teknike. “Sot po testojmë diçka që do të jetë e ardhmja e procesit zgjedhor, ndaj të gjithë duhet të jemi të durueshëm, sepse përfitimet janë të shumta”, deklaroi anëtarja e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Irena Haxhiabdiq.