Prapaskenat e Zvërnecit: Pse ekzekutivi hodhi poshtë propozimin e parë dhe shifrat e bujshme të investimit në Sazan

Qeveria shqiptare ka vendosur t'i thotë “jo” versionit fillestar të projektit turistik për Zvërnecin, duke refuzuar propozimin e parë për shkak të ndikimit të drejtpërdrejtë në mjedis. Të dhënat zyrtare të bëra publike dëshmojnë se në atë zonë të mbrojtur planifikohej ngritja e hoteleve, komplekseve rezidenciale dhe godinave që arrinin deri në 8 kate lartësi. Kushtetueshmëria e statusit të zonës dhe rreziqet e theksuara ekologjike ishin faktorët kryesorë që shtynë institucionet të refuzonin këtë draft paraprak. Referuar të dhënave nga Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura, zona e përcaktuar për nismën e parë shtrihej brenda Peizazhit të Mbrojtur “Pishë Poro–Nartë”, duke cenuar drejtpërdrejt dy monumente të natyrës: Lagunën Limopuo dhe Kodrat Molasike të Zvërnecit. Ky habitat strehon duna ranore, streha të rëndësishme për shpendët migratorë dhe një biodiversitet tejet të pasur. Shqetësimi kryesor i autoriteteve lidhej me dëmtimin e mundshëm të këtyre ekosistemeve, rrezikun e ndotjes së ujërave dhe prishjen e ekuilibrit delikat të Lagunës së Nartës. Për këto arsye, ideja fillestare u vlerësua e papranueshme dhe u kërkua një analizë e mirëfilltë dhe më e thelluar e ndikimit mjedisor. Në dokumentacion zbulohen gjithashtu detajet e përmasave që parashikonte ky projekt. Kompleksi “Zvërnec Peninsula” ishte menduar të zinte një sipërfaqe prej afro 266 hektarësh, me një volum ndërtimi prej 1.7 milionë metrash katrorë. Prej tyre, rreth 771 mijë metra katrorë do t'i kushtoheshin rezidencave, ndërsa 292 mijë metra katrorë strukturave hoteliere. Planet përfshinin ndërtesa deri në 8 kate me një lartësi maksimale 39 metra, si dhe hapësira të dedikuara për argëtim dhe një marinë. Në krahun tjetër, situata paraqitet ndryshe përsa i përket zhvillimit në ishullin e Sazanit. Edhe pse nisma e lidhur me investitorin Jared Kushner nuk cënon zonën e mbrojtur tokësore të ishullit, dokumentet zyrtare vendosin kritere dhe kufizime të rrepta. Instituti i Trashëgimisë Kulturore kërkon kontrolle dhe vëzhgime të detajuara për shkak të pasurisë së lartë arkeologjike nënujore. Në rast se evidentohen zbulime me vlerë, projekti mund të pësojë ndryshime, kurse faturën financiare të tyre do ta mbajë vetë investitori. Gjithashtu, marrëveshja garanton se nuk do të ketë asnjë ndërhyrje në sipërfaqen detare përreth Sazanit, një pjesë e së cilës bën pjesë në Parkun Kombëtar Detar Karaburun–Sazan. Investimi i planifikuar në Sazan përfshin një hapësirë prej rreth 45 hektarësh, ku do të ngrihen struktura bashkëkohore turistike, rezidenca private, pika gastronomie dhe ndërhyrje të kontrolluara në marinë. Ky operacion turistik do të jetë i ndarë në tri faza kryesore. Sipas parashikimeve, projekti pritet të gjenerojë rreth 1 mijë vende pune, ndërsa për stacionet e plazhit do të vihen në dispozicion 2 mijë e 651 metra katrorë.