Java Botërore e Hapësirës: Si po fuqizohet roli i grave dhe bashkëpunimi ndërkombëtar në shkencë

Java Botërore e Hapësirës përfaqëson manifestimin më të madh vjetor global kushtuar fushës hapësinore, një nismë që luan një rol kyç në forcimin e kapaciteteve njerëzore, edukimin e gjerë të opinionit publik mbi eksplorimin dhe stimulimin e partneriteteve ndërkombëtare në arsimin dhe kërkimin e hapësirës së jashtme. Kjo ngjarje u zyrtarizua përmes një rezolute të miratuar më 6 dhjetor 1999 nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së, me qëllim që të vlerësohet lart kontributi i shkencës dhe teknologjisë hapësinore në ngritjen e mirëqenies dhe cilësisë së jetës për njerëzimin. Për edicionin e vitit 2021, fokusi i Javës Botërore të Hapësirës u vendos te motoja "Gratë në hapësirë", e cila synoi të rrisë ndërgjegjësimin shoqëror rreth barazisë gjinore brenda këtij sektori dhe të evidentojë sfidat dhe barrierat me të cilat ballafaqohen femrat gjatë ndërtimit të një karriere në fusha të lidhura me hapësirën. Sipas të dhënave zyrtare statistikore, pjesëmarrja e grave në fuqinë punëtore të industrisë hapësinore sillet aktualisht mes 20 dhe 22 për qind. Që nga agimi i Epokës së Hapësirës, Organizata e Kombeve të Bashkuara e ka kuptuar se hapësira e jashtme i ka dhuruar një dimension krejtësisht të ri ekzistencës njerëzore, duke e parë atë si një horizont të panjohur plot mundësi. Duke e njohur interesin e përbashkët mbarëbotëror për këtë fushë dhe duke kërkuar zgjidhje se si hulumtimi i kozmosit mund t'i shërbejë drejtpërdrejt banorëve të Tokës, Asambleja e Përgjithshme votoi rezolutën e saj pararendëse, të njohur si "Pyetja e përdorimit paqësor të hapësirës së huaj". Më 10 tetor 1967 hyri në fuqi e ashtuquajtura "Magna Carta e Hapësirës", e cila njihet zyrtarisht si Traktati mbi Parimet që Drejtojnë Veprimtaritë e Shteteve në Hulumtimin dhe Përdorimin e Hapësirës së Huaj, përfshirë Hënën dhe trupat e tjerë qiellorë. Në kohën e sotme, zyra e Kombeve të Bashkuara e njohur si UNOOSA mban përgjegjësinë kryesore për promovimin e bashkëpunimit ndërkombëtar me qëllim shfrytëzimin paqësor të hapësirës së jashtme. Kjo strukturë funksionon edhe si sekretariat i komitetit të vetëm të Asamblesë së Përgjithshme që merret ekskluzivisht me bashkëpunimin ndërkombëtar për përdorimet paqësore të hapësirës, i njohur si Komiteti i Kombeve të Bashkuara për Përdorimet Paqësore të Hapësirës (COPUOS). Krahas këtyre detyrave, UNOOSA ngarkohet me zbatimin e përgjegjësive të Sekretarit të Përgjithshëm në kuadër të ligjit ndërkombëtar të hapësirës, si dhe me administrimin e Regjistrit të Kombeve të Bashkuara të Objekteve të Lëshuara në Hapësirën e Huaj.