Fronti i përbashkët në Evropë: 60 deputetë dënojnë ashpër glorifikimin e Ratko Mlladiqit nga shteti serb

Një grup prej 60 ligjvënësish nga Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës (APKiE), që përfaqësojnë 23 shtete anëtare dhe katër grupe të ndryshme politike, kanë ngritur zërin kundër glorifikimit zyrtar që shteti serb po i bën ish-komandantit të Ushtrisë së Republika Srpska, Ratko Mlladiq. Ky i fundit, i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit, po shndërrohet në objekt nderimi nga instancat shtetërore në Serbi. Iniciativa për këtë deklaratë të fuqishme, e bërë publike më 30 shtator 2026, i takon deputetes britanike Alicia Kearns. Në dokumentin e përbashkët, deputetët theksojnë se nderimi i një krimineli të tillë përbën një goditje të drejtpërdrejtë ndaj viktimave të luftës. “Duke e lartësuar Mlladiqin, shteti serb, përmes mohimit dhe glorifikimit, po ndërmerr një sulm të llogaritur ndaj atyre që i mbijetuan tmerrit të luftës”, deklaroi Kearns. Nënshkruesit e kësaj deklarate kanë kërkuar refuzimin kategorik të çdo përpjekjeje për të rehabilituar figurën e Mlladiqit. Ata kujtojnë se ai është dënuar për një seri krimesh monstruoze, duke përfshirë gjenocidin në Srebrenicë, rrethimin e përgjakshëm të Sarajevës, spastrimin etnik në zona si Foça, Vlasenica dhe Prijedor, si dhe për vendosjen e kampeve të përqendrimit dhe dhunën seksuale në masë. Kritika kryesore e deputetëve përqendrohet te përfshirja e drejtpërdrejtë e institucioneve të Serbisë në ceremonitë e varrimit të Mlladiqit, i cili ndërroi jetë në fund të gushtit 2026. Përdorimi i flamurit shtetëror, prania e zyrtarëve dhe pjesëmarrja e strukturave ushtarake në ceremoninë e 7 shtatorit në Beograd, janë cilësuar si veprime të papranueshme. “Vajtimi privat është e drejtë e çdo familjeje, por nderimet shtetërore janë diçka krejt tjetër”, thuhet në qëndrimin e tyre. Sipas deputetëve, këto nderime zyrtare u dërgojnë një mesazh tronditës të mbijetuarve, duke e paraqitur gjenocidin si një çështje të krenarisë kombëtare. Ata vlerësojnë se ky proces është një vazhdimësi e krimeve të luftës, ku pas dhunës fizike vjen falsifikimi i historisë. Edhe Kombet e Bashkuara kanë shprehur shqetësimin e tyre përmes Këshilltarit Special për Parandalimin e Gjenocidit, Chaloka Beyani, i cili e cilësoi përkujtimin publik të Mlladiqit si thellësisht të papërshtatshëm. Ratko Mlladiq mbetet një figurë e dënuar përjetësisht nga drejtësia ndërkombëtare, vendim ky që u konfirmua përfundimisht në shkallën e apelit në vitin 2021.