Zbulim sensacional në Paris: A u zbulua më në fund vendndodhja e Lutecisë antike?

Një gjetje e rrallë arkeologjike e nxjerrë në dritë në zemër të kryeqytetit francez premton t'i japë fund një enigne shekullore që ka sfiduar hulumtuesit ndër vite. Thellë në themelet e një spitali, pranë monumentit emblematik të Notre-Dame, ekspertët e fushës kanë hasur në gjurmët e një mbrojtjeje të lashtë ushtarake, e cila mund të përkojë me vendbanimin historik të dokumentuar nga vetë Jul Cezari. Për më shumë se dy mijëvjeçarë, zanafillë e Parisit ka ruajtur pika të errëta. Kronikanët e kohës e dinin se, përpara ngritjes së metropolit modern, aty shtrihej Lutecia, një qendër e banuar nga fise të hershme galike të njohura si Parisii. Pavarësisht kësaj, një dilemë e madhe mbetej pa zgjidhje: cili ishte lokacioni i saktë i qytetit të skicuar nga gjenerali romak gjatë fushatës së tij pushtuese në Galli? Megjithatë, një hulumtim i ndërmarrë në verën e vitit 2026 mund t'i ketë afruar ndjeshëm shkencëtarët drejt të vërtetës. Gjatë ndërhyrjeve për rikonstruksionin e goditjes shëndetësore Hôtel-Dieu, në brendësi të ishullit Île de la Cité, arkeologët shquan një strukturë masive prej guri dhe druri, e cila shtrihet në një gjatësi prej rreth 20 metrash. Elementi që ngjalli kureshtjen më të madhe mes ekspertëve ishin shenjat e dukshme të një flakëprurjeje masive. Pranë këtij muri u identifikuan kokrra drithi të karbonizuara, mbetje të ndërtesave prej druri të djegura, si dhe një majë shtize e përkatësisë galike. Sipas të dhënave zyrtare nga Ministria franceze e Kulturës, testimet preliminare me izotopë karboni-14 mbi materialet drusore orientojnë drejt një harku kohor mes viteve 200 dhe 10 para erës sonë. Kjo misteriozitet merr përmasa edhe më magjepsëse kur dëshmitë krahasohen me kronikat antike. Në dëshmitë e tij mbi fushatat ushtarake gallike, Jul Cezari e portretizon Lutecian si një zonë të fortifikuar të ngritur mbi një nga ishujt e lumit Sena. Në përputhje me këto shkrime, përgjatë vitit 52 para erës sonë, nën presionin e trupave romake nën drejtimin e Titus Labienus, vetë banorët galë vendosën t'i vinin zjarrin pronave të tyre që të mos binin në duart e armikut. Përkatësisht në këtë pikë kryqëzohen të dhënat e shkruara me faktet e reja në terren. Muratura e re ndodhet pikërisht në një ishull të Senës, është ngritur konform skemave të fortifikimit gallik dhe mban shenja të qarta të një shkatërrimi nga zjarri. Pavarësisht kësaj, autoritetet shkencore theksojnë se ende mungon prova përfundimtare për të lidhur flakët e zbuluara me ngjarjen specifike të vitit 52 para erës sonë. Ndërkohë, ky zhvillim ka ringjallur debatin e vjetër mes studiuesve, të cilët herë e vendosnin Lutecian në Île de la Cité e herë në zonën e Nanterre, në rrethinat e kryeqytetit. Mungesa e gjurmëve bindëse më parë linte hapësirë për hipoteza të ndryshme. Mirëpo, ky zbulim i fortifikimit mund ta përmbysë këtë panoramë. Dikasteri i kulturës në Francë ka konfirmuar se do të vijojnë ekspeditat për të zbardhur plotësisht funksionin, kronologjinë dhe shkaqet e shkatërrimit të kësaj mbrojtjeje. Për shkak të fragjilitetit të lartë të mbetjeve, planifikohet skanim digjital në tri përmasa dhe riprodhimi i një fragmenti të murit, i cili në të ardhmen do t'i paraqitet publikut në një prej muzeve pariziene. Nëse analizat vijuese konfirmojnë se bëhet fjalë për muret mbrojtëse të përmendura nga Cezari, shkenca do të ketë siguruar një urë lidhëse thelbësore midis Parisit bashkëkohor dhe rrënjëve të tij antike. Deri në atë moment, ky zbulim mbetet një dëshmi e jashtëzakonshme e së kaluarës dhe një enigmë që kërkon ende zgjidhje të plotë. Nën kalldrëmet dhe strukturat e metropolit më të vizituar në rruzull, fshihet ende trashëgimia e qytetit që lulëzoi shumë kohë para se Parisi të merrte formë.