Kontrata milionëshe e Ministrisë së Shëndetësisë për “Santefarm” dhe prapaskenat e lidhjeve me Serbinë

Ministria e Shëndetësisë i ka besuar kompanisë “Santefarm” një kontratë të re për furnizim me barna, vlera e së cilës kap shifrën e mbi 5.1 milionë eurove. Megjithatë, të dhënat zyrtare dhe historiku i biznesit nxjerrin në pah lidhje të hershme të kësaj kompanie me një biznesmen serb dhe një grup të njohur farmaceutik që e ka selinë në Beograd. Sipas njoftimit zyrtar për dhënien e kontratës, të publikuar më 21 shtator, “Santefarm” është shpallur zyrtarisht fituese e tri loteve të ndara për sigurimin e barit specializuar Emicizumab. Shuma totale e këtyre tri loteve arriti në 5 milionë e 141 mijë e 955 euro. Konkretisht, për Lotin 6 janë kontraktuar 374 njësi të barit Emicizumab 30 mg/1 mL, me një kosto prej 554 mijë e 600 eurosh. Ndërkohë, Loti 7 përfshin 1 mijë e 156 njësi të të njëjtit bar në dozën 60 mg/0.4 mL, në vlerë prej 3 milionë e 424 mijë eurosh, kurse për Lotin 8 janë siguruar 196 njësi të dozës 150 mg/mL, vlera e të cilave kap shifrën e 1 milion e 162 mijë eurove. Përtej shifrave marramendëse të këtij tenderi, rrënjët e themelimit dhe e kaluara e kompanisë “Santefarm” dëshmojnë për bashkëpunime që shtrihen përtej kufijve të vendit. Themelimi i saj daton në vitin 2006, kohë në të cilën, bazuar në regjistrat zyrtarë të bizneseve, ajo zotërohej bashkërisht nga Milaim Abdullahu dhe shtetasi serb, Miomir Nikolliq. Ndonëse Nikolliq ishte bashkëpronar që nga dita e parë e themelimit, aksionet e tij më vonë kaluan te “Sante Pharm Medical LLC”, një subjekt i regjistruar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Megjithatë, në vitin 2022, këto aksione iu rikthyen sërish Milaim Abdullahut, duke e shndërruar atë në pronorin e vetëm të “Santefarm”-it. Megjithëse struktura e pronësisë vendase ka ndryshuar ndjeshëm nga periudha kur Nikolliq ishte pjesë e saj, lidhjet e natyrës afariste me strukturat farmaceutike serbe mbeten ende të dukshme publikisht. Grupi “ERGO WBS”, në faqen e tij zyrtare, e cilëson “Santefarm” si partner zyrtar të rrjetit të tij. Në të njëjtën skemë organizative të shfaqur nga ERGO WBS bën pjesë edhe kompania “Farmalogist DOO” me seli në Beograd. Ky subjekt udhëhiqet nga ish-bashkëpronari i “Santefarm”-it, Miomir Nikolliq, së bashku the Lovorka Nikolliq. Gjatë viteve të fundit, “Santefarm” është shndërruar në një ndër përfituesit më të mëdhenj të fondeve publike përmes kontratave për furnizim me produkte medicinale. Referuar të dhënave zyrtare të prokurimit, vetëm gjatë katër viteve të fundit, kjo kompani ka siguruar dhjetëra tenderë nga Ministria e Shëndetësisë dhe Shërbimi Spitalor Klinik dhe Universitar i Kosovës, shuma e përgjithshme e të cilave tejkalon 40 milionë euro. Pjesa dërrmuese e këtyre marrëveshjeve financohet drejtpërdrejt nga buxheti i ndarë për Listën e Barnave Esenciale. Për ilustrim, në vitin 2021 kompania fitoj një kontratë prej rreth 633 mijë eurosh, ndërsa përgjatë vitit 2025 ajo përmbylli suksesshëm nëntë procese prokurimi me një vlerë totale prej afër 8.11 milionë eurosh. Viti 2026 ka nisur gjithashtu me ritme të larta kontraktimi për “Santefarm”. Vetëm gjatë tremujorit të parë të këtij viti, kompanisë i është besuar një tender i re prej afër 5.3 milionë eurosh, për t'u pasuruar tani edhe me tri lotët e shtatorit nga Ministria e Shëndetësisë.