Anomali në listën zgjedhore në Serbi: Mbi gjysmë milion votues figurojnë pa adresë të saktë

Një analizë e thelluar e bazuar në të dhënat publike të Ministrisë së Administratës Shtetërore dhe Vetëqeverisjes Lokale të Serbisë ka zbuluar se mbi 500 mijë qytetarë me të drejtë vote janë të regjistruar në listën zgjedhore pa emër rruge dhe pa numër shtëpie. Këta individë figurojnë në evidenca me shënimin zyrtar “pa rrugë, 0”, ndërkohë që ata janë të thirrur të votojnë në zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare të 25 tetorit, ku gjithsej mbi 6.44 milionë votues kanë të drejtë vote sipas të dhënave të datës 21 shtator. Fenomeni është i përhapur në rajone të ndryshme të vendit, duke përfshirë Çaçakun, Prijepoljën, Bujanocin dhe Preshevën. Vetëm në 13 komuna kufitare, rreth 85 mijë votues mbajnë adresën “pa rrugë, 0”, me një përqendrim të lartë në zonat pranë kufijve me Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut. Një rast tejet specifik është shënuar në Ivanje të Prijepoljës, ku deri më 21 shtator figuronin 1.523 votues me të njëjtën adresë boshe. Për krahasim, regjistrimi zyrtar i popullsisë i vitit 2022 dëshmonte se ky vendbanim kishte vetëm 1.101 banorë gjithsej, ndërsa në regjistrin zyrtar të kësaj zone figurojnë realisht 23 rrugë të ndryshme. Lidhur me këtë situatë, Vladimir Erceg nga organizata CRTA ka shpjeguar se ky problem shkaktohet kryesisht nga mospërputhjet mes regjistrit të adresave dhe evidencës së vendbanimeve që mbahet nga Ministria e Punëve të Brendshme. Sipas tij, kur një rrugë pajiset me emër dhe numër të ri, ndryshimi pasqyrohet në regjistrin e adresave, por jo gjithmonë përditësohet në mënyrë automatike nga MPB, duke krijuar kështu hapësirë për dyshime mbi keqpërdorimet. Krahas kësaj, hulumtimi ka nxjerrë në pah edhe raste ku qindra persona janë regjistruar në të njëjtën pikë gjeografike. Në Priboj, për shembull, 247 votues rezultojnë të regjistruar në një adresë ku, sipas të dhënave kadastrale, gjendet një shtëpi me sipërfaqe prej vetëm 88 metrash katrorë. Megjithatë, Erceg ka sqaruar se raste të tilla nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht ekzistencën e “votuesve fantomë”, por shpesh vijnë si pasojë e lëshimeve teknike në regjistra, ku votuesit që dikur nuk kishin numër, janë vendosur kolektivisht në numrin 1. Një praktikë e ngjashme vërehet edhe te qendrat për punë sociale, adresat e të cilave përdoren nga qytetarët që nuk kanë një vendbanim tjetër fiks. Në Novi Sad, 446 votues janë regjistruar në adresën Zmaj Ognjena Vuka 13 ku ndodhet Qendra për Punë Sociale, ndërsa në Nish, 504 votues figurojnë në adresën Mramorska 11, bazuar në ligjin serb që lejon regjistrimin e personave pa adresë në këto institucione. Ndërkohë që Ministria e Administratës Shtetërore ka theksuar se çështja e vendbanimeve është nën juridiksionin e MPB-së, kjo e fundit nuk ka kthyer përgjigje ndaj pyetjeve të ngritura deri në momentin e publikimit të hulumtimit. Nga ana tjetër, Partia Progresive Serbe, e cila gjendet në pushtet, ka hedhur poshtë çdo aludim për manipulim, duke e cilësuar listën zgjedhore si plotësisht transparente dhe të përditësuar rregullisht, ndërsa opozita dhe shoqëria civile kërkojnë transparencë më të madhe dhe qasje të lirë në dokumentacion për të parandaluar çdo abuzim të mundshëm.