Analizë: Pse shtatë pikat e PDK-së për Gjykatën Speciale mbeten vetëm retorikë politike?

Partia Demokratike e Kosovës ka prezantuar një dokument me shtatë pika, përmes të cilit synon të adresojë zhvillimet e fundit rreth Dhomave të Specializuara në Hagë. Megjithatë, një analizë e kujdesshme nxjerr në pah se këto kërkesa shpesh bien ndesh me realitetin juridik dhe kompetencat që vetë Kuvendi i Kosovës ia ka deleguar këtij institucioni ndërkombëtar. Së pari, shprehja e shqetësimit nga ana e Kuvendit, siç parashihet në pikën e parë, nuk bart asnjë peshë ligjore. Gjykata operon mbi bazën e provave dhe ligjit, jo mbi ndjeshmëritë politike. Pika e dytë, që konteston konceptin e 'ndërmarrjes së përbashkët kriminale', është gjithashtu e pafuqishme, pasi vetëm Gjykata e Apelit ka autoritetin për të ndryshuar konkluzionet gjyqësore, një mekanizëm që është përcaktuar pikërisht nga vota e deputetëve të Kuvendit. Sa i përket kërkesës për mbrojtjen e 'të vërtetës historike' dhe hartimin e një strategjie shtetërore, duhet theksuar se Kuvendi dhe Qeveria nuk mund të shndërrohen në avokatë mbrojtës. Procedurat gjyqësore kërkojnë prova dhe dëshmi, elemente që janë në dorë të gjykatës, ndërsa strategjia juridike është detyrë ekskluzive e mbrojtjes ligjore. Pavarësia e institucioneve të drejtësisë është e pacenueshme, siç dëshmohet nga rastet e brendshme në Kosovë, ku organet shtetërore nuk kanë ndërhyrë as në rastin e veteranëve e as në mos-shqyrtimin e kallëzimeve penale nga ministritë. Kjo situatë krijon një paradoks politik. Pse kërkohet ndërhyrje te Gjykata e Hagës, kur nuk është kërkuar llogari ndaj sistemit prokurorial e gjyqësor brenda vendit? Kjo qasje lë të kuptohet se shteti ligjor mbetet më shumë një dëshirë deklarative sesa një angazhim real. Më tej, referencat ndaj ish-Jugosllavisë apo kërkesat për respektimin e mandatit, pa ofruar argumente konkrete juridike, janë të pamjaftueshme për t'i ndryshuar rrjedhën një procesi që është ndërtuar mbi baza që vetë ligjvënësit kosovarë i kanë votuar. Së fundmi, qëndrimi se gjykata po tenton të përmbysë 'të vërtetën historike' injoron faktin se mandati i këtij institucioni është përcaktuar për të shqyrtuar përgjegjësinë penale individuale. Gjykata nuk gjykon historinë, por individët, bazuar në provat që i janë ofruar. Përpjekjet për t'i dhënë Kuvendit rol arbitri mbi drejtësinë ndërkombëtare, pa pasur baza ligjore për ta bërë këtë, mbeten thjesht një përpjekje për ta mbajtur gjallë debatin politik në dëm të qartësisë juridike.