Skandali Epstein trondit themelet e diplomacisë norvegjeze: Parlamenti nis hetimet ndaj elitës politike

Parlamenti i Norvegjisë ka nisur sot një proces të rëndësishëm të dëgjimeve publike, me fokus zbardhjen e lidhjeve të diskutueshme midis kriminelit seksual Jeffrey Epstein dhe përfaqësuesve të lartë të diplomacisë e politikës norvegjeze. Ky zhvillim vjen pas publikimit në janar të mijëra dokumenteve nga Departamenti i Drejtësisë në SHBA, të cilat hodhën dritë mbi rrjetin e gjerë të kontakteve të Epstein-it me figura të fuqishme botërore. Norvegjia, vendi që njihet si qendër e diplomacisë ndërkombëtare dhe shtëpia e Çmimit Nobel për Paqen, ndodhet tashmë në një krizë besimi. Jonas Andersen Sayed, drejtues i seancës në Komitetin për Shqyrtim dhe Çështje Kushtetuese, theksoi se qeveria ka detyrimin moral të shpjegojë hapat që po ndërmerr për të rikthyer integritetin në shërbimin e jashtëm. Sipas tij, shumë prej atyre që kishin krijuar miqësi me Epstein-in, kanë shfaqur një gjykim tejet të gabuar. Mes personave të thirrur për të dëshmuar janë 11 ministra të jashtëm dhe të zhvillimit, ndër ta edhe kryeministri aktual, Jonas Gahr Stoere, i cili ka mbajtur postin e kryediplomatit në periudhën 2005-2012. Në mesin e të implikuarve është edhe Boerge Brende, ish-ministër i jashtëm, i cili u detyrua të largohej nga posti i drejtorit ekzekutiv të Forumit Ekonomik Botëror për shkak të zbulimeve mbi lidhjet e tij me Epstein-in. Brende ka kërkuar falje, duke pretenduar se nuk kishte njohuri për natyrën kriminale të aktiviteteve të financuesit amerikan në kohën kur u takuan në vitin 2018. Në anën tjetër, ka pasur edhe zëra kundërshtues si ai i ish-ministrit Erik Solheim, i cili e cilësoi hetimin parlamentar si një reagim të tepruar që rrezikon të paralizojë punën e diplomatëve. Ndërkohë, emra të tjerë të shquar si Thorbjoern Jagland, Terje Roed-Larsen dhe Mona Juul janë nën hetim policor për dyshime për korrupsion. Roed-Larsen, i cili mori edhe një kredi personale nga Epstein, është tërhequr nga posti i tij në Institutin Ndërkombëtar të Paqes në Nju Jork. Skandali ka prekur edhe sferat më të larta të shoqërisë, përfshirë Mbretëreshën Mette-Marit, e cila ka kërkuar falje publike për miqësinë e saj me Epstein-in, megjithëse nuk është thirrur për të dëshmuar para komitetit. Për të adresuar këtë situatë komplekse, Parlamenti ka ngritur një komision të pavarur të përbërë nga ekspertë ligjorë dhe akademikë, të cilët do të shqyrtojnë mbi tri dekada të historisë diplomatike të vendit. Ky komision, i rrallë në historinë 140-vjeçare të Parlamentit norvegjez, pritet të publikojë gjetjet e tij në fillim të vitit 2028. Objektivi kryesor është forcimi i transparencës dhe integritetit të institucioneve shtetërore pas dëmit të shkaktuar nga ky skandal ndërkombëtar.